Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Rybniku

WYROK CZĘŚCIOWY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 marca 2024 roku

Sąd Okręgowy w Rybniku I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	Sędzia Agnieszka Westwal
Protokolant:	sekretarz sądowy Anna Mrozek

po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 roku w Rybniku

sprawy z powództwa M. S.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 5 417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1271/20

UZASADNIENIE

Powódka M. S. pozwem z 17 lutego 2020 r. wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. w W. kwoty:

- 18 198,41 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

- 39 763,83 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

- 17 717,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

- 19 165,66 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty

oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pozwu powódka w pierwszej kolejności podniosła, że pozwana bezpodstawnie pomniejszyła przysługujące jej należności z tytułu umów ubezpieczenia zawartych przez jej zmarłego męża. Podniosła, że jej mąż decydując się na zawarcie umów ubezpieczenia został zapewniony, że w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy bądź jego śmieci, wypłacona należność nie będzie niższa niż wysokość wpłaconego kapitału. I tak z tytułu umowy ubezpieczenia (...) o nr (...) otrzymała po śmierci męża od pozwanej kwotę 21 801,59 zł, z tytułu umowy ubezpieczenia „. (...) nr (...) kwotę 38 986,17 zł, z tytułu umowy ubezpieczenia (...) nr (...) kwotę 88 834,34 zł. Z tytułu umowy ubezpieczenia „. (1) nr (...) nie otrzymała po śmierci męża od pozwanej żadnej kwoty. Zdaniem powódki pozwana z tytułu umowy tytułu umowy ubezpieczenia (...) o nr (...) powinna była otrzymać jeszcze od pozwanej dodatkowo kwotę 18 198,41 zł ponad otrzymaną już kwotę, z tytułu umowy ubezpieczenia „. (...) nr (...) kwotę 39 763,83 zł ponad już otrzymaną, z tytułu umowy ubezpieczenia (...) nr (...) kwotę 19 165,66 zł ponad już otrzymaną kwotę, a z tytułu umowy ubezpieczenia „. (1) nr (...) kwotę 20 000 zł.

Po wtóre, niezależnie od powyższego zdaniem powódki, pozwana była zobowiązana do zwrotu na jej rzecz całości wpłaconych z tytułu umów ubezpieczenia składek, ponieważ zawarte umowy ubezpieczenia były nieważne z uwagi na sposób zaprezentowania produktów ubezpieczenia jej mężowi oraz niedopełnienie obowiązków informacyjnych po stronie pozwanej oraz zamieszczenie w treści umów ubezpieczenia postanowień dotyczących tzw. opłat likwidacyjnych. Pozwana wprowadziła w błąd jej męża przedstawiając oferty umów ubezpieczenia, w sposób nieodpowiadający ich prawdziwemu charakterowi. Umowy ubezpieczeniowe zostały bowiem przedstawione jako ubezpieczenie chroniące w całości wpłacony kapitał i dające znaczne zyski w przyszłości. Klientowi przedstawiono jedynie korzyści płynące z inwestycji, nie podawano zaś żadnych zagrożeń ani ryzyka, jakie mogą z nich wyniknąć. Głównym celem zawarcia przez jej męża umów ubezpieczenia była okoliczność, iż w przypadku jego śmierci wypłacone zostanie jej jako osobie uposażonej składka wraz z zyskiem, czym zabezpieczy on ją na przyszłość. Jej mąż ani ona sama nie zostali poinformowani, że ubezpieczenie wiązać się będzie z ryzykiem zmniejszenia wartości wpłaconych składek. Zawarte umowy ze względu na iluzoryczną ochronę ubezpieczeniową powinny zostać również, zdaniem powódki potraktowane jako pozorne (art. 83 § 1 k.c.). W ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej wskazuje się na możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym tzn. takiej, w której część składki będzie lokowana w fundusz inwestycyjny. Jednak ustawodawca nie wskazał na proporcje pomiędzy składką, która miała być inwestowana, a tą przeznaczaną na ochronę ubezpieczeniową. Nie można jednak przyjąć, zdaniem powódki, iż jako umowę ubezpieczenia możemy traktować także umowę (jak to ma miejsce w niniejszym przypadku), w której umowa zawierana pod nazwą ubezpieczenia nie zawiera w sobie w praktyce prawie żadnego elementu ochronnego. Trudno, bowiem za taki uznać samo wypłacenie zgromadzonych środków w przypadku śmierci, ponieważ w takim wypadku ubezpieczyciel nie ponosi żadnego ryzyka ubezpieczeniowego, co jest immanentną cechą ubezpieczenia. Wobec powyższego zawarta umowa sprzeciwia się samej naturze stosunku ubezpieczenia, co czyniło ją nieważną. Co jednak bardziej istotne należało zauważy, iż sama konstrukcja umowy powodowała, że jedyne ryzyko związane z zawartą umową ponosił klient, a pozwana gwarantowała sobie w każdym wypadku profity z zawartej umowy. Ponosiła zatem całe ryzyko związane z inwestycją w fundusz pozwanej. Co ważne ubezpieczony nie miał żadnego wpływu na ustalanie wartości jednostek funduszu względem którego, wyceniana była wartość jego inwestycji, a nawet nie znał sposobu dokonywania tej wyceny.

Pozwana (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana podniosła zarzut braku legitymacji po stronie powódki do żądania unieważnienia umów, gdyż powódka nie była stroną umowy, z której wywodzi swoje roszczenie. Powódka posiadała wyłącznie status ubezpieczonego w ramach zawartych z jej mężem umów ubezpieczenia. Pozwana przyznała, że maż powódki E. S. (1) przystąpił w dniu 15 marca 2012 roku do umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...), zaś w dniu 6 czerwca 2012 roku przystąpił do kolejnych trzech umów ubezpieczenia: tj. umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...), umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) i umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) – umowa ta przy tym występowała również pod nazwą „Światowe Bogactwa/Rynki”. W każdej z w/w umów jako uposażonego została wskazana powódka. Pozwana twierdziła, że to mąż powódki sam zdecydował o przystąpieniu do w/w umów ubezpieczenia oraz wyraził zgodę na przystąpienie do w/w umów ubezpieczenia na warunkach określonych w warunkach ubezpieczenia. Mąż powódki został poinformowany przez pracownika Banku o istotnych cechach umowy ubezpieczeni, do których przystąpił, w tym również w zakresie ponoszonego ryzyka. W związku z śmiercią E. S. (1) powódce jako uposażonej z w/w umów ubezpieczenia przysługiwało świadczenie z tytułu jego śmierci i takie świadczenie powódka otrzymała. Z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) kwotę 88 834,34 zł, z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) kwotę 17 717,96 zł, z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) kwotę 38 986,17 zł, z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym „(...) (...) (Światowe Bogactwa/Rynki)” kwotę 21 801,59 zł, przy czym szczegółowy sposób wyliczenia tego świadczenia opisała w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew. Pozwana podniosła również, że w trakcie trwania umów ubezpieczenia wypłacała ubezpieczonemu zyski. Nadto powódka - uposażona nie mogła domagać się unieważnienia umów, również z uwagi na fakt, że umowy zostały już wykonane. W zakresie zarzutu powódki o braku przedstawienia należytej informacji o oferowanych umowach ubezpieczenia pozwana podniosła, że nie brała udziału w oferowaniu przedmiotowych produktów ubezpieczeniowych powódce, zatem nie można było przypisać jej odpowiedzialności za rzekome niewłaściwe zachowanie jej pracownika. Podniosła, iż w niniejszym stosunku ubezpieczeniowym, (...) Bank S.A. nie był agentem ubezpieczeniowym lecz ubezpieczającym, a więc uczestnikiem stosunku ubezpieczeniowego, a nie pośrednikiem. Roszczenie o zwrot składki w stosunku do zakładu ubezpieczeń mógł przysługiwać jedynie ubezpieczającemu, nie zaś osobie ubezpieczonej. Wobec powyższego niewątpliwym było, iż w niniejszym postępowaniu nie posiadała legitymacji procesowej biernej i tym samym powództwo przeciwko niej powinno zostać oddalone. Pozwana zaprzeczyła również jakoby stosunek prawny został ukształtowany jednostronnie przez nią w ten sposób, że jego treść i cel sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku prawnego, a także zasadom współżycia społecznego. W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości prawidłowość określenia stron w analizowanych umowach ubezpieczenia, a spór oscylował wokół sposobu określenia świadczeń, do których zobowiązany był ubezpieczyciel z tytułu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W ocenie pozwanej wystarczające było aby umowa określała podstawy, które pozwalały w sposób jednoznaczny i obiektywny ustalić wysokość należnego świadczenia w momencie jego spełnienia.

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:

E. S. (1) wraz z małżonką M. S. byli klientami (...) Banku Spółki Akcyjnej w W.. W 2012 roku zadzwonił do E. S. (1) i jego małżonki pracownik (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. z ofertą przystąpienia do umowy ubezpieczenia, i że jeżeli byliby taką ofertą zainteresowani to aby udali się do Oddziału Banku w J., gdzie miał być obecny pracownik Banku (...) znająca te produkty oraz upoważniona w imieniu Banku do podpisywania z klientami przystąpienia do w/w umów ubezpieczenia. E. S. (1) oraz jego małżonka byli zainteresowani oszczędzaniem zgromadzonych przez siebie środków pieniężnych na przyszłość. E. S. (1) miał wówczas 61 lat, jego małżonka 59 lat. E. S. (1) udał się wraz z małżonką do Oddziału Banku w J.. Tam pracownik tego Banku (...) przedstawiła im oferty przystąpienia do umowy ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z U. (...). Przedstawiając im oferty przystąpienia do w/w umów ubezpieczenia przedstawiała je jako produkty mające charakter zabezpieczający, przynoszące znaczne zyski i bezpieczne. Posługiwała się przy tym wykresami obrazującymi uzyskane zyski. Produkty miały być również bezpieczne albowiem miały gwarantować co najmniej zwrot wpłaconego kapitału. W przypadku śmierci ubezpieczonego osobie uposażonej miały zostać zwrócone wpłacone na poczet umowy składki. E. S. (1) oraz jego małżonka nie rozumieli oferowanych im umów, nie wiedzieli w jakli sposób będą lokowane wpłacane składki. Decydując się jednak na przystąpienie do w/w umów ubezpieczenia uważali, że zaoferowane im produkty będą przynosiły zysk, będą bezpieczne. Działali w zaufaniu do pracownika Banku i Banku. E. S. (1), jak i jego małżonka nie wiedzieli, że ponoszą ryzyko i to nie tylko ryzyko braku zysku w ogóle ale i również, że mogą im zostać wypłacone środki pieniężne w niższej wysokości niż wpłacane składki, które rozumieli jako wpłacony przez nich kapitał. Nie wiedzieli, że będą ponosić koszty różnego rodzaju opłat np. administracyjnej, likwidacyjnej, od ryzyka, za zarzadzanie, transakcyjną itp. w zależności od oferowanego im produktu, wysokości tych kosztów. Mimo, że w ofercie (...) Banku Spółki Akcyjnej w W. znajdowały się umowy ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym z ochroną kapitału, to takiej oferty w rzeczywistości A. P. E. S. (1) i jego małżonce nie przedstawiła. A. P. następnie wypełniła oświadczenia ubezpieczeniowe oraz deklaracje przystąpienia do umów ubezpieczenia zaznaczając tylko, gdzie należało je podpisać. E. S. (1) przystąpił ostatecznie do 4 w/w umów ubezpieczenia, jego małżonka również przystąpiła do 3 bądź 4 takich umów.

Dowód: zeznania powódki na rozprawie w dniu 19 stycznia 2024 roku, zeznania świadka P. O. na rozprawie w dniu 18 października 2022 roku.

I tak:

W dniu 15 marca 2012 roku E. S. (1) przystąpił do ubezpieczenia na podstawie warunków ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z U. (...) „(...) (...) (...)” - numer deklaracji przystąpienia (...) - w ramach umowy ubezpieczenia zawartej pomiędzy pozwaną (...) S.A. jako ubezpieczycielem, a (...) Bank S.A. jako ubezpieczającym. W wyniku przystąpienia do ubezpieczenia E. S. (1) został ubezpieczony. Uposażoną została jego żona M. S.. Umowa ubezpieczenia została zawarta na okres od dnia 6 kwietnia 2012 roku do dnia 5 kwietnia 2022 roku.

Warunki ubezpieczenia określały m.in., że: przedmiotem ubezpieczenia miało być życie ubezpieczonego, a zdarzeniami ubezpieczeniowymi miały być śmierć ubezpieczonego w okresie ubezpieczenia, dożycie przez ubezpieczonego ostatniego dnia okresu ubezpieczenia (§ 3). Towarzystwo (...) miało prawo do pobierania m.in. opłaty administracyjnej obejmującej opłatę za ryzyko (§ 14). W przypadku śmierci ubezpieczonego Towarzystwo (...) wypłacić miało uposażonemu (§20) świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia w wysokości 100 zł, a w przypadku dożycia przez ubezpieczonego Towarzystwo (...) wypłacać miało świadczenie w wysokości wartości rachunku udziałów ustalonej według wartości udziału jednostkowego z ostatniego dnia okresu ubezpieczenia (§ 15 i 16). W przypadku złożenia przez ubezpieczonego w czasie trwania okresu ubezpieczenia dyspozycji wypłaty wartości wykupu Towarzystwo (...) wypłacać miało w terminie 14 dni roboczych określony iloczyn wartości wykupu udziałów oraz stawki procentowej wartości rachunku udziałów właściwej dla miesiąca polisowego, w którym nastąpił koniec okresu ubezpieczenia, określonej w tabeli Opłat i Limitów skorygowany o opłatę za ryzyko, rozliczoną dziennie, należną Towarzystwu (...) za liczbę dni do dnia zakończenia ochrony ubezpieczeniowej (§ 18). Środki Funduszu lokowane miały być w obligacje wyemitowane przez N. Bank (...) plc, z których wypłata oparta miał być na Indeksie oraz w środki pieniężne.

Dowód: Warunki (...) wraz z załącznikami k. 68-73.

W dniu 6 czerwca 2012 roku E. S. (1) przystąpił do ubezpieczenia na podstawie warunków ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym (...), numer deklaracji przystąpienia (...), w ramach umowy ubezpieczenia zawartej pomiędzy pozwaną (...) Spółką Akcyjną w W. jako ubezpieczycielem, a (...) Bank Spółką Akcyjną w W. jako ubezpieczającym. W wyniku przystąpienia do ubezpieczenia E. S. (1) został ubezpieczony. Uposażoną została jego żona M. S.. Umowa ubezpieczenia została zawarta na okres od dnia 6 lipca 2012 roku do dnia 5 lipca 2027 roku. Wysokość składki zainwestowanej wynosić miała kwotę 78 750 zł, w tym wysokość pierwszej składki wynosić miała kwotę 15 750 zł, wysokość składek bieżących wynosić miała kwotę 476 zł. Składka w 100% miała zostać alokowana w (...) L. (...). E. S. (1) oświadczył w deklaracji przystąpienia do umowy ubezpieczenia, że otrzymał treść Warunków (...), a także, że ryzyko inwestycyjne związane z przystąpieniem do umowy ubezpieczenia ponosi ubezpieczony, a (...) Spółka Akcyjna nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne straty i utracone korzyści, jakie może ponieść ubezpieczony w wyniku podjętej przez siebie decyzji o wyborze inwestycji oraz że został poinformowany i zaakceptował, że:

1)  produkt, do którego przystąpił miał formę prawną grupowej umowy ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym, zawartej pomiędzy (...) Bank S.A. i (...) S.A.,

2)  niezależnie od kształtowania się wartości indeksu, celem Funduszu miało być osiągnięcie co najmniej 100% składki zainwestowanej na koniec okresu ubezpieczenia, z zastrzeżeniem pkt 3 poniżej,

3)  w okresie ubezpieczenia wartość rachunku udziałów, na którym ewidencjonowane miały być udziały jednostkowe nabyte za składkę pierwszą oraz składki bieżące mógł ulegać znacznym wahaniom ze względu na wycenę instrumentów finansowych wchodzących w jego skład, w szczególności mógł być znacząco niższy niż suma wpłaconych składek. Z produktem wiązało się także ryzyko wynikające z możliwości niewywiązania się przez emitenta instrumentów finansowych wchodzących w skład produktu z wynikających z nich płatności,

4)  produkt wymagał comiesięcznych wpłat składki bieżącej; brak wpłaty składki bieżącej w okresie prolongaty skutkować miał zakończeniem ochrony ubezpieczeniowej. W takim przypadku Towarzystwo (...) wypłacić miało ubezpieczonemu wartość wykupu, która mogła być znacząco niższa niż wysokość opłaconej składki pierwszej i składek bieżących,

5)  wartość wykupu stanowić miał iloczyn wartości rachunku udziałów oraz stawki procentowej wartości rachunku udziałów właściwej dla roku polisowego, w którym nastąpić miał koniec okresu ubezpieczenia, wskazanych poniższej, skorygowany o należne Towarzystwu (...): opłatę administracyjną, opłatę za ryzyko oraz kwotę spłaty z tytułu zawieszenia składek bieżących zgodnie z Warunkami ubezpieczenia (wartość wykupu jako procent wartości rachunku udziałów wynoszący dla poszczególnych lat: 1 – 8%, 2 – 15%, 3 – 20%, 4 – 30%, 5 – 40%, 6 – 50%, 7 – 60%, 8 – 70%, 9 – 75%, 10 – 85%, 11 – 92%, 12 – 93%, 13 – 94%, 14 – 95%, 15 – 97%),

6)  produkt miał mieć charakter długoterminowy, okres ubezpieczenia wynosić miał 15 lat,

7)  każda rezygnacja z ubezpieczenia skutkować miała niespełnieniem warunków ewentualnych promocji prowadzonych przez ubezpieczającego i konieczności zwrotu nagród lub skorygowania podwyższonego oprocentowania na promocyjnych lokatach bankowych klienta,

8)  produkt nie był lokatą bankową i w związku z tym nie gwarantował osiągnięcia przez ubezpieczonego zysku. Symulacja średniorocznego zysku indeksu wynosiła 10,49% (dane za okres od 28 lutego 2001 roku do 3 stycznia 2012 roku). Zaprezentowany wynik nie był gwarancją osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości,

9)  bezkosztowa rezygnacja z ubezpieczenia możliwa była jedynie do 4. dnia roboczego po zakończeniu okresu subskrypcji, pod warunkiem złożenia w placówce ubezpieczającego prawidłowo wypełnionego oświadczenia o rezygnacji z ubezpieczenia i okazania dokumentu tożsamości. Rezygnacja w późniejszym terminie, realizowana za pośrednictwem dyspozycji wypłaty wartości wykupu, wiązać się miała z koniecznością poniesienia przez klienta kosztów wskazanych w Tabeli opłat i limitów.

Warunki ubezpieczenia określały m.in., że: przedmiotem ubezpieczenia miło być życie ubezpieczonego, a zdarzeniami ubezpieczeniowymi miały być śmierć ubezpieczonego w okresie ubezpieczenia, dożycie przez ubezpieczonego ostatniego dnia okresu ubezpieczenia (§ 3). Towarzystwo (...) miało prawo do pobierania m.in. opłaty administracyjnej obejmującej opłatę za ryzyko (§ 14). W przypadku śmierci ubezpieczonego Towarzystwo (...) wypłacić miało uposażonemu (§ 20) świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia (wyższej z wartości: wartości rachunku udziałów albo niższej z wartości sumy opłaconych składek albo wartości rachunku udziałów powiększonej o równowartość 3% składki zainwestowanej) albo wartości rachunku udziałów, a w przypadku dożycia przez ubezpieczonego Towarzystwo (...) wypłacać miało świadczenie w wysokości wartości rachunku udziałów ustalonej według wartości udziału jednostkowego z ostatniego dnia okresu ubezpieczenia skorygowanej m.in. o opłatę za ryzyko, opłatę administracyjną (§ 15 i 16). W przypadku złożenia przez ubezpieczonego w czasie trwania okresu ubezpieczenia dyspozycji wypłaty wartości wykupu Towarzystwo (...) wypłacać miało w terminie 14 dni roboczych określony procent wartości wykupu ustalanej według wartości udziału jednostkowego z najbliższego dnia wyceny skorygowanej m.in. o opłatę za ryzyko, opłatę administracyjną (§ 18). Środki Funduszu lokowane miały być w obligacje wyemitowane przez N. Bank (...) plc, z których wypłata oparta miał być na Indeksie oraz w środki pieniężne.

Dowód: deklaracja przystąpienia do umowy ubezpieczenia (...) z 6 czerwca 2012 roku k. 58, załącznik nr 1 do Deklaracji przystąpienia k. 59, Warunki (...) wraz z załącznikami k. 60-67.

W dniu 6 czerwca 2012 roku E. S. (1) przystąpił także do ubezpieczenia na podstawie warunków ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z U. (...) - numer deklaracji przystąpienia (...) - w ramach umowy ubezpieczenia zawartej pomiędzy pozwaną (...) S.A. jako ubezpieczycielem, a (...) Bank S.A. jako ubezpieczającym. W wyniku przystąpienia do ubezpieczenia E. S. (1) został ubezpieczony. Uposażoną została jego żona M. S.. Umowa ubezpieczenia została zawarta na okres od dnia 6 lipca 2012 roku do dnia 5 lipca 2027 roku. Wysokość składki wynosić miała kwotę 40 000 zł. Składka po 50% miała zostać alokowana w (...) i (...) L. (...). E. S. (1) oświadczył w deklaracji przystąpienia do umowy ubezpieczenia, że otrzymał treść Warunków ubezpieczenia (...), a także, że został poinformowany, że ryzyko inwestycyjne związane z przystąpieniem do umowy ubezpieczenia ponosi ubezpieczony, a (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne straty i utracone korzyści, jakie może ponieść ubezpieczony w wyniku podjętej przez siebie decyzji o wyborze inwestycji. Warunki ubezpieczenia określały m.in., że: przedmiotem ubezpieczenia miało być życie ubezpieczonego, a zdarzeniami ubezpieczeniowymi miały być śmierć ubezpieczonego w okresie ubezpieczenia, dożycie przez ubezpieczonego ostatniego dnia okresu ubezpieczenia (§ 3), Towarzystwo (...) miało prawo do pobierania opłaty transakcyjnej obejmującej opłatę za ryzyko (§ 14). W przypadku śmierci ubezpieczonego Towarzystwo (...) wypłacić miało uposażonemu (§ 20) świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia w kwocie 100 zł oraz wartości rachunku udziałów, a w przypadku dożycia przez ubezpieczonego Towarzystwo (...) wypłacać miało świadczenie w wysokości wartości rachunku udziałów ustalonej według wartości udziału jednostkowego z ostatniego dnia okresu ubezpieczenia (§ 15 i 16). W przypadku złożenia przez ubezpieczonego w czasie trwania okresu ubezpieczenia dyspozycji wypłaty wartości wykupu Towarzystwo (...) wypłacać miało w terminie 14 dni roboczych określony procent wartości wykupu ustalanej według wartości udziału jednostkowego z najbliższego dnia wyceny (§ 18). Środki Funduszu miały być lokowane w depozyty terminowe, instrumenty pochodne oraz środki pieniężne zgodnie z poniższą strukturą:

	minimalny udział w Funduszu	maksymalny udział w Funduszu
depozyty terminowe	0%	100%
instrumenty pochodne	0%	100%
środki pieniężne	0%	100%

przy czym łączna wartość środków Funduszu alokowanych we wskazane w tabeli instrumenty finansowe stanowić miała 100% aktywów Funduszu.

Dowód: deklaracja przystąpienia do umowy ubezpieczenia (...) z 6 czerwca 2012 roku k. 74, Warunki (...) wraz z załącznikami k. 75-80

W dniu 6 czerwca 2012 roku E. S. (1) przystąpił również do ubezpieczenia na podstawie warunków ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z U. (...) - numer deklaracji przystąpienia (...) - w ramach umowy ubezpieczenia zawartej pomiędzy pozwaną (...) S.A. jako ubezpieczycielem, a (...) Bank S.A. jako ubezpieczającym. W wyniku przystąpienia do ubezpieczenia E. S. (1) został ubezpieczony. Uposażoną na wypadek jego śmierci została jego żona M. S.. Wysokość składki jednorazowej wynosić miała kwotę 20 000 zł. Składka w 90% miała zostać alokowana w (...) L. Obligacji Korporacyjnych (...). 1% składki stanowić miała wysokość opłaty transakcyjnej. E. S. (1) oświadczył w deklaracji przystąpienia do umowy ubezpieczenia, że otrzymał treść Warunków (...) - (...), a także, że został poinformowany, że ryzyko inwestycyjne związane z przystąpieniem do umowy ubezpieczenia ponosi ubezpieczony, a (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne straty i utracone korzyści, jakie może ponieść ubezpieczony w wyniku podjętej przez siebie decyzji o wyborze inwestycji. Ponadto podpisując deklarację oświadczył, że zostały mu doręczone Warunki (...) wraz z załącznikami oraz że został poinformowany i zaakceptował, że:

10)  produkt, do którego przystąpił miał formę prawną grupowej umowy ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym, zawartej pomiędzy (...) Bank S.A. i (...) S.A.,

11)  okres ubezpieczenia trwać miał do Rocznicy polisy przypadającej w roku kalendarzowym, w którym ubezpieczony kończyć miał 85 rok życia,

12)  rezygnacja z ubezpieczenia skutkować miała niespełnieniem warunków ewentualnych promocji prowadzonych przez Ubezpieczającego i konieczności zwrotu nagród lub skorygowania podwyższonego oprocentowania na promocyjnych lokatach bankowych klienta,

13)  produkt nie był lokatą bankową i w związku z tym nie gwarantował osiągniecia przez Ubezpieczonego zysku,

14)  bezkosztowa rezygnacja z ubezpieczenia możliwa miała być jedynie do dnia poprzedzającego Datę początku ubezpieczenia, pod warunkiem złożenia w placówce Ubezpieczającego prawidłowo wypełnionego „Oświadczenia o rezygnacji z (...) i okazania dokumentu tożsamości. Rezygnacja w późniejszym terminie, realizowana za pośrednictwem dyspozycji wypłaty wartości wykupu, wiązać się miała z koniecznością poniesienia przez klienta kosztów, zgodnie z zapisami Tabeli opłat i limitów.

Warunki ubezpieczenia określały m.in., że: przedmiotem ubezpieczenia było życie ubezpieczonego, a zdarzeniami ubezpieczeniowymi miały być śmierć ubezpieczonego w okresie ubezpieczenia, dożycie przez ubezpieczonego ostatniego dnia okresu ubezpieczenia (§ 3). Towarzystwo (...) miało prawo do pobierania opłaty transakcyjnej i opłaty za zarządzanie obejmującej opłatę za ryzyko (§ 14). W przypadku śmierci ubezpieczonego Towarzystwo (...) miało wypłacić uposażonemu (§20) świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego w wysokości 100 zł oraz wartości rachunku udziałów albo wartość rachunku udziałów (§ 15 i 16). W przypadku złożenia przez ubezpieczonego w czasie trwania okresu ubezpieczenia dyspozycji wypłaty wartości wykupu Towarzystwo (...) wypłacić miało w terminie 14 dni roboczych określony procent wartości wykupu ustalanej według wartości udziału jednostkowego z najbliższego dnia wyceny skorygowanej m.in. o opłatę za ryzyko, opłatę administracyjną (§ 18). Środki Funduszu lokowane miały być w:

⚫

dłużne papiery wartościowe emitowane lub gwarantowa­ne przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,

⚫

dłużne papiery wartościowe emitowane przez przedsię­biorstwa i jednostki samorządu terytorialnego,

⚫

bankowe papiery wartościowe,

⚫

instrumenty rynku pieniężnego,

⚫

depozyty bankowe,

⚫

instrumenty pochodne, takie jak kontrakty terminowe,

⚫

jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne fundu­szy obligacji,

⚫

(...) (ang. E. F.), pod warunkiem, że przedmiotem ich lokat są dłużne papiery wartościowe lub instrumenty pochodne oparte o dłużne papiery warto­ściowe i stopę procentową,

⚫

środki pieniężne.

Dowód: deklaracja przystąpienia do umowy ubezpieczenia (...) z k. 81, załącznik nr 1 do Deklaracji przystąpienia k. 82, Warunki (...) wraz z załącznikami k. 83-87.

Z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia z U. (...)/Światowe Bogactwa” E. S. (1) dokonał wpłaty jednorazowej składki w wysokości 108 000 zł.

Dowód: pismo pozwanej k. 16.

Z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia z (...)” E. S. (1) dokonała wpłaty składki w wysokości 78 750 zł.

Z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia z (...) (...) E. S. (1) dokonała wpłaty składki w wysokości 40 000 zł.

Z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia z (...) (...) E. S. (2) dokonała wpłaty składki w wysokości 20 000 zł.

Pozwana regularnie informowała męża powódki o stanie wartości rachunku udziałów w poszczególnych umowach ubezpieczenia, o aktualnej wartości wykupu.

Dowód: pisma (...) S.A. do E. S. (1), tzw. listy rocznicowe k. 118-153, pismo pozwanej z dnia 15 listopada 2019 roku k. 15-18, deklaracje przystąpienia k. 58, k. k. 74, k. 81.

Pozwana (...) S.A. w trakcie trwania ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym (...) wypłaciła mężowi powódki zyski w wysokości 20 307 zł oraz w trakcie trwania ubezpieczenia na życie i dożycie z U. (...) wypłaciła mężowi powódki zyski w wysokości 6 956,52 zł.

Dowód: potwierdzenia realizacji operacji k. 93-115, 235, 269, 288, 302, 345, 348-349.

W dniu 18 czerwca 2019 roku zmarł E. S. (1).

Bezsporne.

W dniu 2 sierpnia 2019 roku pozwana przekazała na rachunek bankowy męża powódki E. S. (1) kwotę 33 962,46 zł tytułem wykupu całkowitego z tytułu bezskutecznego upływu okresu prolongaty (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 115.

W dniu 24 września 2019 roku pozwana przekazała na rachunek bankowy powódki kwotę 21 801,59 zł tytułem numer roszczenia (...), kwotę 88 834,34 zł tytułem numer roszczenia (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 101, 114.

W dniu 8 października 2019 roku pozwana przekazała na rachunek bankowy powódki kwotę 17 717,96 zł tytułem numer roszczenia (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 92.

W dniu 25 października 2019 roku pozwana przekazała na rachunek bankowy powódki kwotę 4 015,71 zł tytułem numer roszczenia (...), w dniu 13 listopada 2019 roku dodatkowo pod tym samym tytułem kwotę 1 008 zł.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 116-17.

Pismem z 17 października 2019 roku powódka zwróciła się do pozwanej o podanie jakie produkty finansowe posiadał u niej jej zmarły mąż oprócz czterech rachunków udziałów o nr: (...), (...), (...), (...), o podanie jaki kapitał został zgromadzony na w/w rachunkach udziałów, jakie były zyski, jakie opłaty pozwana potraciła w związku z rozwiązaniem powyższych umów oraz o informację jak zostały zatytułowane poszczególne przelewy numerów rachunków udziału albowiem wobec nieoznaczenia w tytułach przelewów numerów rachunków udziałów nie była w stanie zorientować się z tytułu jakich poliso - lokat jej męża dotarły do niej środki w terminie 7 dni.

W odpowiedzi na pismo pozwana w piśmie z dnia 15 listopada 2019 roku poinformowała powódkę, że:

- w zakresie umowy ubezpieczenia (...) o nr (...) w dniu 24 września 2019 roku dokonała na rzecz powódki wypłaty kwoty 21 801,59 zł w tytule nr roszczenia (...). Według stanu na dzień 16 września 2019 roku wartość rachunku udziałów wynosiła 22 172,59 zł. Kwota ta warz z sumą kwartalnych wypłat zysków (20 307 zł) wynosiła łącznie 42 479,59 zł i przekroczyła kwotę składki jednorazowej zalokowanej w Fundusze: (...) L. (...) i (...) Depozytowy 13 (40 000 zł) o kwotę 2 479,59 zł, co przyczyniło się do naliczenia podatku w wysokości 471 zł. Stawka podatku wynosiła 19% i została naliczona od kwoty dochodu w wysokości 2 479,59 zł. Wartość Rachunku udziałów 22 172,59 zł pomniejszona o podatek 471 zł powiększona o sumę ubezpieczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego w wysokości 100 zł stanowiła świadczenie jej należne w wysokości, jak wypłacone, tj. w wysokości 21 801,59 zł.

- w zakresie umowy ubezpieczenia (...) o nr (...) w dniu 24 września 2019 roku dokonała na rzecz powódki wypłaty kwoty 88 834,34 zł w tytule nr roszczenia (...). Według stanu na dzień 16 września 2019 roku wartość udziałów wynosiła 88 734,34 zł. Na kwotę tą złożyła się wartość jednostek w (...) L. (...) w wysokości 88 734,34 zł oraz suma ubezpieczenia z tytułu śmierci 100 zł.

- w zakresie umowy ubezpieczenia (...) o nr (...) w dniu 8 października 2019 roku dokonała na rzecz powódki wypłaty kwoty 17 717,96 zł w tytule nr roszczenia (...). Według stanu na dzień 30 września 2019 roku wartość rachunku udziałów wynosiła 18 738,62 zł. Kwota ta warz z sumą kwartalnych wypłat zysków (6 959,52 zł ) wynosiła łącznie 25 698,14 zł i przekroczyła kwotę składki jednorazowej zalokowanej w Fundusz (...) L. Obligacji Korporacyjnych (19 800 zł) o kwotę 5 898,14 zł, co przyczyniło się do naliczenia podatku w wysokości 1 121 zł. Stawka podatku wynosiła 19% i została naliczona od kwoty dochodu w wysokości 5 898,14 zł. Wartość Rachunku udziałów 18 738,62 zł pomniejszona o podatek 1 121 zł, powiększona o opłatę za ryzyko w wysokości 0,34 zł oraz powiększona o sumę ubezpieczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego w wysokości 100 zł stanowiła świadczenie jej należne w wysokości, jak wypłacone, tj. w wysokości 17 717,96 zł,

- w zakresie umowy ubezpieczenia (...) o nr (...) dokonała na rzecz powódki wypłaty łącznie kwoty 38 986,17 zł przy czym kwota 33 962,46 zł została przelana na rzecz powódki w dniu 2 sierpnia 2019 roku w tytule płatności wykup całkowity z tytułu bezskutecznego upływu okresu prolongaty (...), kwota w wysokości 4 015,71 zł została jej przelana w dniu 25 października 2019 roku w tytule płatności nr roszczenia (...), oraz kwota 1008 zł w dniu 13 listopada 2019 roku w tytule płatności nr roszczenia (...).

Pozwana wypłaciła powódce następujące kwoty z tytułu umów ubezpieczeń:

- „Kwartalny (...)/Światowe Bogactwa” 88 834,34 zł,

- „Plan Regularnego Oszczędzania Zabezpieczenie na Przyszłość” 5 023,71 zł,

- (...) 21 801,59 zł,

- (...) 17 717,96 zł.

Dowód: pismo pozwanej do powódki z 15 listopada 2019 roku k. 15, pisma pozwanej do powódki z 17 października 2019 roku k. 16-18, pismo powódki do pozwanej z 17 października 2019 roku k. 19, wyliczenia k. 88-91, potwierdzenia realizacji operacji k. 92, 116-117, 309, 364, decyzje Komisji Nadzoru Finansowego k. 154-164, historia rachunku k. 234, historia rachunku k. 250-266, historia rachunku k. 267, dyspozycja rozliczenia transakcji sprzedaży papierów wartościowych k. 268, wyciąg Nr (...) k. 306, historia rachunku k. 307, wyciąg nr (...) k. 355, historia rachunku k. 356, wyciągi k. 359-360, historia rachunku k. 361-362, zestawienie wartości rachunku udziałów oraz sumy ubezpieczenia wraz z opłatą za ryzyko k. 554, potwierdzenia przelewów k. 92, k. 101, k. 114, k. 115, k. 116-117.

Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił głównie w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty. Sąd ocenił dowody z dokumentów jako wiarygodne. Strony postępowania nie kwestionowały, że oświadczenia w nich zawarte zostały złożone przez osoby, które podpisały te dokumenty. Nie podważały ich prawdziwości i autentyczności. Sąd nie miał podstaw, aby z urzędu powziąć wątpliwości odnośnie ich wiarygodności i mocy dowodowej.

Zeznania powódki Sąd ocenił jako wiarygodne - choć - podobnie jak w innych sprawach tego rodzaju - akcentowała ona zaufanie do banku. Częściowo znalazły one potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Dokonując ustaleń faktycznych, Sąd nie znalazł podstaw, aby nie dać wiary zeznaniom powódki dotyczącym okoliczności zawarcia umów, tym bardziej, że z dowodów przedstawionych przez pozwaną nie wynikały odmienne fakty.

Powyższy stan faktyczny ustalony został również w oparciu o zeznania świadka P. O. - zeznania na piśmie k. 429-432 oraz złożone na rozprawie w dniu 18 października 2022 roku. Zeznania te zostały uznane przez Sąd za wiarygodne.

Sąd nie ustalił stanu faktycznego w oparciu o złożone przez strony opracowania (w tym naukowe), artykuły, rekomendacje, wyroki innych sądów, symulacje sporządzone przez strony na potrzeby niniejszego postępowania oraz inne pisma prezentujące przedstawione w literaturze poglądy. W/w dokumenty bowiem były wyrazem stanowiska i poglądów określonych osób i jako takie mogły jedynie być uważane za prezentację stanowiska strony w sprawie.

Stan faktyczny w sprawie nie został również ustalony w oparciu o zeznania świadka A. K. złożonych na rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 roku albowiem świadek nie pamiętał w jaki sposób oferował przystąpienie E. S. (1) do w/w umów ubezpieczenia, nie pamiętał jakich informacji mu udzielała.

Sąd zważył:

Powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak wykazania przez powódkę legitymacji czynnej.

Powódka dochodziła zapłaty wskazanych w pozwie kwot jako bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej w związku z jej zdaniem nieważnością umów ubezpieczenia na życie i dożycie z funduszem kapitałowym, do których przystąpił jej małżonek. W związku zatem z śmiercią E. S. (1) miała prawo dochodzić zwrotu świadczenia nienależnego w w/w sytuacji jedynie jako jego spadkobierca, a nie jako uposażona wskazana w/w umowach ubezpieczeniach. Pozwana kwestionowała już w odpowiedzi na pozew legitymację czynną powódki oraz wysokość dochodzonego przez nią roszczenia. Mimo to, do zamknięcia rozprawy powódka nie przedłożyła postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku czy też aktu poświadczenia dziedziczenia, z którego wynikałoby, że nabyła spadek po swoim mężu oraz w jakiej części. Tej okoliczności nie można było domniemywać. Zgodnie bowiem z art. 1027 k.c. względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Sądów Powszechnych, Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 marca 2022 roku w sprawie I NSNc 39/21 Sąd Najwyższy stwierdził, że „postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny, a więc nie kształtuje nowego, ale stwierdza istniejący stan prawny. Przepisy prawa cywilnego łączą nabycie spadku z chwilą otwarcia spadku (art. 925 k.c.), a otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.). A zatem nabycie praw i obowiązków wchodzących w skład spadku nie jest uzależnione ani od złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku, ani też od uzyskania przez niego orzeczenia właściwego organu państwowego. Inaczej mówiąc, związanie przez ustawę nabycia spadku przez spadkodawcę ze zdarzeniem prawnym, jakim jest śmierć osoby fizycznej, oznacza, że z chwilą śmierci spadkodawcy (a więc z chwilą otwarcia spadku), spadkobierca wchodzi z mocy samego prawa w ogół praw i obowiązków należących do spadku. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, stosownie do art. 1027 k.c., stanowi wyłączny dowód nabycia praw do spadku względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia (obok zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia). Spadkobierca nie może udowodnić swoich praw do spadku, w tym także wysokości przysługującego mu udziału spadkowego, za pomocą jakichkolwiek innych dowodów”. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2016 roku w sprawie II OSK 458/15, w którym stwierdził, że „niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego w sprawie przy braku dokumentu stwierdzającego nabycie spadku (prawomocnego postanowienia sądu powszechnego lub aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza), bowiem ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie może orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych. Dopiero wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego”.

Mając na uwadze powyższe Sąd powództwo w pkt. 1 wyroku oddalił, mimo, że zdaniem Sądu umowy ubezpieczenia na życie i dożycie z funduszem kapitałowym, do których przystąpił małżonek powódki były nieważne jako sprzeczne przede wszystkim z zasadami współżycia społecznego - art. 58 § 2 k.c.

Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.c., czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. § 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. Podstawą roszczenia powódki o zapłatę był art. 410 k.c., zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia ( § 2 art. 410 k.c.). Z kolei, zgodnie z art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Stosownie do treści art. 353 ¹ , k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Zdaniem Sądy umowy ubezpieczenia pozostawały w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego zarówno ze względu na sposób w jaki doszło do zawarcia tychże umów w przypadku męża powódki, jak i również przerzucenie na niego ryzyka inwestycyjnego w całości, ponoszenia przez niego w rzeczywistości kosztów zawartych umów. E. S. (1) zdecydował się na przystąpienie do w/w umów ubezpieczenia albowiem z jednej strony liczył na zysk, z drugiej jednak strony, co było dla niego najważniejsze, według uzyskanych przez niego informacji miał zostać mu lub osobie przez niego uposażonej zwrócony kapitał. W rzeczywistości umowy ubezpieczenia do których przystąpił nie zawierały postanowień o gwarancji zwrotu kapitału, mimo, że jak twierdził świadek P. O. w ofercie znajdowały się umowy ubezpieczenia z taką gwarancją. Tylko maż powódki ponosił w związku z zawartymi umowami ryzyko inwestycyjne. Ponadto zauważyć należało że już po upływie 7 lat od dnia zawarcia przez męża powódki umów ubezpieczenia ponosił on niemalże wszystkie koszty związane z zawarciem tychże umów, w związku z koniecznością opłacania opłat. I tak w przypadku ubezpieczenia (...) łączne koszty Towarzystwa w okresie od 6 kwietnia 2012 roku do dnia 18 czerwca 2019 roku wynosiły kwotę 28 073,17 zł w tym, należne ubezpieczającemu jednorazowe wynagrodzenie w wysokości 26 168,40 zł, a poniesione przez męża powódki opłaty łącznie 30 650,40 zł, w tym opłata transakcyjna 30 647,40 zł – pismo pozwanej k. 88. Opłata transakcyjna przy tym była to opłata pobierana w pierwszych sześciu miesiącach polisowych. Naliczana procentowo od wartości Składki Jednorazowej zaalokowanej w Funduszu (...) L. (...)” w drugim dniu roboczym pierwszego miesiąca polisy oraz w pierwszym dniu roboczym drugiego, trzeciego, czwartego, piątego oraz szóstego miesiąca polisy. Pobierana w najbliższym dniu wyceny po jej naliczeniu, poprzez umorzenie Udziałów jednostkowych z Funduszu (...) L. (...)” – załącznik nr 1a k. 79. A zatem pozwana jedynie początkowo ponosiła koszty związane z zawartą umową ale już po 6 miesiącach koszty te w całości były pokrywane przez męża powódki w tym przypadku. Podobnie było z kosztami w pozostałych zawartych przez niego umowach. E. S. (1) nie wiedział w jakiej wysokości będą nadto poszczególne opłaty, w jaki sposób będą w rzeczywistości obliczane.

Zdaniem Sądu w umowach znajdowały się również niedozwolone postanowienia umowne, bez których wykonywanie umów od początku nie było możliwe.

Nie mniej jednak Sąd oddalił powództwo w pkt. 1 wyroku z powodu braku wykazania przez powódkę legitymacji czynnej, o czym była mowa już we wcześniejszej części uzasadnienia. W konsekwencji w pkt. 2 wyroku Sąd zasądził od powódki jako od strony, która w całości przegrała sprawę na podstawie art. 98 k.p.c. koszty procesu poniesione przez pozwaną w wysokości 5 417 zł. Na koszty procesu poniesione przez pozwaną złożyło się wynagrodzenie jej profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 5 400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

R., dn. 29 sierpnia 2024 roku.