I C 1420/22 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Rybniku z 2023-11-07
Sygn. akt: I C 1420/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2023 roku
Sąd Okręgowy w Rybniku I Wydział Cywilny
w składzie:
|
Przewodniczący: |
Sędzia Agnieszka Westwal |
|
Protokolant: |
sekretarz sądowy Anna Mrozek |
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 roku w Rybniku
sprawy z powództwa T. J., B. J.
przeciwko Bank (...) Spółce Akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie
ustala nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu nr KH/ (...) z dnia 13 maja 2008 roku;
zasądza od pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 163 719,90 zł (sto sześćdziesiąt trzy tysiące siedemset dziewiętnaście złotych dziewięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 listopada 2022 roku do dnia zapłaty;
w pozostałym zakresie powództwo oddala;
zasądza od pozwanej na rzecz powodów kwotę 11 834 zł (jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 1420/22
UZASADNIENIE
Powodowie T. J. i B. J. wnieśli o zasądzenie od strony pozwanej łącznie na ich rzecz kwoty 163 719,90 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej w związku z nieważnością zawartej pomiędzy stronami umowy kredytu i pobraniem nienależnych świadczeń w okresie od 23 czerwca 2008 roku do 23 marca 2022 roku wraz z odsetkami za opóźnienie, liczonymi co do kwoty 163 719,90 zł od dnia 21 czerwca 2022 roku oraz o ustalenie nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu nr KH/ (...) z dnia 13 maja 2008 roku. W zakresie żądania zwrotu kosztów postępowania powodowie wnieśli o zasądzenie od strony pozwanej na ich rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym opłat skarbowych od pełnomocnictw oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty.
Strona powodowa wskazywała, że istotą sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie pozostawała kwestia oceny zgodności z prawem powstałego pomiędzy stronami stosunku prawnego, w tym ocena treści postanowień zawartych w Umowie i Regulaminie. Spornymi postanowieniami były przede wszystkim: § 2 ust. 2, § 7 ust. 1 umowy kredytu odnoszące się do indeksacji kredytu oraz § 8 ust. 3, § 9 ust. 4, § 10 ust. 4 i 5, § 11 ust. 4 i 5 § 12 ust. 3, § 13 ust. 4 regulaminu dotyczących wprowadzenia klauzuli indeksującej świadczeń stron dwoma miernikami wartości określanymi dowolnie przez pozwaną. W/w postanowienia umowy, zdaniem powodów należało ocenić jako naruszające dobre obyczaje oraz prowadzące do powstania znaczącej nierównowagi praw i obowiązków ze szkodą dla konsumenta, a w konsekwencji bezskuteczne. Bezskuteczność kwestionowanych postanowień z kolei doprowadziła do nieważności całej umowy, ponieważ jej dalsze obowiązywanie w kształcie pozbawionym kwestionowanych postanowień nie było możliwe. Stąd powodowie wnieśli o ustalenie przez Sąd nieistnienia stosunku prawnego kredytu wynikającego z w/w umowy kredytu z dnia 13 maja 2008 roku. Nadto, powodowie wskazali, że nie poinformowano ich o rzeczywistym poziomie ryzyka związanego z oferowanym produktem kredytowym ani o kosztach związanych z zastosowaniem w umowie mechanizmu indeksacji, zwłaszcza powstającym w momencie uruchomienia kredytu zwiększeniem salda zadłużenia w walucie kredytu PLN wskutek zastosowania różnych rodzajów kursu ustalanego przez pozwaną dla wypłaty i spłaty kredytu. Na skutek nieważności umowy łączącej strony całość środków pobranych od nich przez pozwaną w wykonaniu w/w umowy kredytu stanowiło świadczenia nienależne, którego zwrotu domagali się na podstawie treści art. 405 k.c. w zw. z treścią art. 410 k.c. w wysokości 163 719,90 zł.
W odpowiedzi na pozew pozwana Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana zakwestionowała powództwo zarówno co do zasady, jak i wysokości. Pozwana przyznała, że pomiędzy Bankiem a powodami została zawarta Umowa Kredytu, w brzmieniu wynikającym z jej treści oraz treści załączników, zaprzeczyła jednak, aby umowa zawarta z powodami zawierała postanowienia abuzywne, w tym w zakresie klauzuli indeksacyjnej, wobec czego umowa kredytu stanowi ważne i skuteczne zobowiązanie. Pozwana zaprzeczyła także aby jej pracownicy nie dopełnili obowiązku informacyjnego wobec powodów związanych z zawarciem umowy, w szczególności w zakresie konsekwencji wynikających i związanych z zaciąganiem zobowiązania indeksowanego kursem waluty obcej oraz całokształcie aspektów dotyczących kredytów walutowych indeksowanych do waluty CHF, w tym ryzyku kursowym, zmian stop procentowych i zasad ustalania kursów walut. Pozwana podniosła także, że oferowała powodom zarówno kredyt w walucie polskiej jak i kredytów indeksowanych do CHF, USD i EUR. Nadto, pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczeń powodów o zapłatę w zakresie świadczeń spełnionych na jej rzecz w okresie wcześniejszym niż 3 lata przed podjęciem przez nich próby przerwania biegu przedawnienia w niniejszej sprawie. Ponadto, pozwana wskazała, że umowa została zawarta ponad 14 lat przed wniesieniem przez powodów pozwu, a zatem zdaniem pozwanej w zakresie całości roszczeń wywodzonych przez powodów, upłynął także 10-letnmi okres przedawnienia.
Na rozprawie 7 listopada 2023 roku pozwana podniosła zarzut zatrzymania kwoty 253 803,89 zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powodowie T. J. i B. J. w 2008 roku potrzebowali środków finansowych na budowę domu. Powodowie pozostawali w związku małżeńskim, w którym obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. W celu uzyskania kredytu powodowie odwiedzili kilka banków, gdzie poinformowano ich, że nie posiadają zdolności kredytowej do zaciągnięcia zobowiązania w złotówkach. Następnie, powodowie udali się do (...) Bank Spółki Akcyjnej w W., gdzie zaoferowano im zaciągniecie zobowiązania w powiązanego z walutą obcą tj. z CHF. Pracownik Banku polecał zaoferowany kredyt powodom, podkreślając, że jest znacznie korzystniejszy niż w złotówkach, raty nie powinny być wysokie, a waluta jest stabilna, że nie powinni mieć problemu ze spłatą. Powodowie nie wiedzieli, że Bank posługuje się kursem kupna i sprzedaży, tworzy własne tabele kursowe, że sam ustala kursy walut, w oparciu, o które dokonuje przeliczenia salda kredytu i rat kredytu. Powodom nie przedstawiono, jak kształtował się kurs CHF w przeszłości, nie przedstawiono żadnych symulacji. Decydując się na zawarcie z pozwaną umowy powodowie nie negocjowali postanowień z pozwaną, działali w zaufaniu do pracowników pozwanej. Uważali, że zawierając u pozwanej kredyt będą go spokojnie spłacali. Powodowie nie byli świadomi ponoszonego ryzyka, nie brali pod uwagę okoliczności znacznego wzrostu raty.
Dowód: przesłuchanie powodów na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 roku.
W dniu 27 marca 2008 roku w placówce Banku (...) Spółki Akcyjnej powodowie podpisali wniosek kredytowy, przygotowany na wzorze tego Banku. We wniosku powodowie wskazali, że wnioskują o udzielnie im kredytu w wysokości 250 000 zł plus prowizja, wskazując jako walutę kredytu frank szwajcarski oraz zakreślając okres kredytowania na 420 miesięcy, wypłatę kwoty kredytu w transzach oraz formę spłaty w równych ratach. Tego samego dnia powodowie podpisali również druk przygotowany przez pozwaną zatytułowany Informacja dla Wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowanej. W w/w druku znajdowała się informacja o ryzyku zmian kursów walutowych, o ryzyku zmiany stóp procentowych, przykłady wpływu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu. Podpisując druk powodowie oświadczyli również, że zapoznali się z powyższą informacją oraz, że w pierwszej kolejności przedstawiono im ofertę kredytu w PLN, z której zrezygnowali.
Dowód: wniosek kredytowy k. 225-227, informacja k. 249.
W związku z wpływem wniosku kredytowego powodów do pozwanej zostały podjęte przez pracowników pozwanej czynności mające na celu weryfikację złożonego przez nich wniosku oraz czynności mające na celu zbadanie ich zdolności kredytowej. Po dokonaniu weryfikacji została podjęta w dniu 8 kwietnia 2008 roku decyzja o udzieleniu powodom kredytu we wnioskowanej przez nich wysokości indeksowanej zgodnie z ich wnioskiem do CHF. W tym samym dniu została również przygotowana przez pracownika Banku symulacja obrazująca różnice między kredytem we wnioskowanej przez powodów wysokości gdzie kwota waluty została by wyrażona w PLN, CHF, EUR, USD w oprocentowaniu, prowizji za udzielenie kredytu, w wysokości raty, w kwocie ubezpieczenia na okres przejściowy i niskiego wkładu własnego, ubezpieczenia nieruchomości w PZU, ubezpieczenia na życie w PZU oraz przykład wpływu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu.
Dowód: wstępna ocena zdolności kredytowej k. 246, decyzja k. 228-232, symulacja k. 245.
W dniu 13 maja 2008 roku powodowie zawarli z pozwaną umowę o kredyt hipoteczny nr KH/ (...) według przedstawionego im przez Bank wzorca, bez jakichkolwiek zmian w treści tego wzorca. Był to pierwszy kredyt hipoteczny powodów. Dokonana czynność nie miała związku z działalnością gospodarczą ani zawodową powodów. Zawierając umowę działali w charakterze konsumentów.
Zgodnie z zawartą umową Bank udzielił powodom kredytu w wysokość 252 803 zł. Kredyt był indeksowanego do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§ 2 ust. 2 umowy). Kredyt miał zostać przeznaczony na budowę domu metodą gospodarczą na działce nr (...) położonej w R. przy ul. (...) oraz na pokrycie kosztów kredytu w łącznej wysokość 2 803 zł. Okres kredytowania wynosił 420 miesięcy (§ 2 ust. 3,4,6 umowy).
Od kwoty udzielonego kredytu Bank miał pobrać od powodów jednorazową bezzwrotną prowizje w wysokości 2 503 zł przed uruchomieniem kredytu lub pierwszej transzy. Kwota ta miała zostać potrącona przez Bank z kwoty kredytu (§ 4 ust. 1 i 2 umowy). W przypadku zmiany waluty z obcej na PLN stosowany miał być kurs sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku (...) (§ 4 ust. 6 pkt. 2 umowy).
Oprocentowanie kredytu w całym okresie kredytowania miało być według zmiennej stopy procentowej. Na chwilę podpisania umowy oprocentowanie kredytu wynosiło 3.8350 % w stosunku rocznym, co stanowiło sumę stopy referencyjnej LIBOR 3 M (CHF) obowiązującą w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 0.9500 p.p. stałej w całym okresie kredytowania (§ 6 ust. 1 i 3 umowy).
Powodowie zobowiązali się do spłaty kwoty kredytu udzielonego w CHF w złotych polskich z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu zgodnie z Tabelą Kursów Obcych Banku (...). Spłata kredytu miała następować w 420 ratach miesięcznych, w tym 24 rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 396 równych rat miesięcznych, które zawierają malejąca część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej. Spłata kredytu następowała poprzez bezpośrednie potrącanie przez Bank należnych mu kwot z prowadzonego na ich rzecz w związku z zawartą umową rachunku bankowego (§ 7 umowy).
Jako prawne zabezpieczenie kredytu miała zostać ustanowiona hipoteka kaucyjną do kwoty 429 765,10 zł oraz cesja na rzecz banku praw z polisy ubezpieczenia tej nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych i polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorców T. J. i B. J. (§ 9 ust. 1 umowy).
Integralną cześć Umowy stanowił Regulaminu kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A. ( (...)) mający zastosowanie w zakresie nieuregulowanym Umową (§ 11 ust. 2 pkt 1 Umowy).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona miała być według kursu sprzedaży dewiz obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej w Banku z dnia spłaty. W przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca mógł zastrzec w umowie kredytu, że Bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt był indeksowany, o ile ten rachunek był dostępny w aktualnej ofercie Banku (§ 8 ust. 3,4 Regulaminu).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, Bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, dokona przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut Obcych. Od wymagalnego kapitału wyrażonego w PLN Bank będzie naliczał dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych (§ 9 ust. 4 Regulaminu).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota wcześniejszej spłaty miała być obliczana według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku (...) z dnia realizacji, wskazanego przez Kredytobiorcę w dyspozycji o dokonanie wcześniejszej spłaty.” (§ 10 ust. 4 Regulaminu), z kolei prowizja za wcześniejszą spłatę ustalana miała być od kwoty wcześniejszej spłaty, przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku (...) z dnia realizacji wcześniejszej spłaty (§ 10 ust. 5 Regulaminu).
Przewalutowanie kredytu mogło nastąpić według kursów kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku (...) w przypadku zmiany waluty z PLN na walutę obcą, według kursów sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w banku (...) w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN. W przypadku zmiany waluty obcej na inną walutę obcą saldo kredytu miało zostać obliczone na podstawie obowiązujących w Banku w dniu złożenia wniosku o przewalutowanie kursów walut dewiz. Bank miał prawo pobrać prowizję za zmianę waluty kredytu od salda kredytu sprzed przewalutowania w wysokości określonej w cenniku obowiązującym w dniu złożenia wniosku o przewalutowanie, przy czym w przypadku kredytu w walucie obcej prowizja za przewalutowanie ustalana miała być od kwoty sprzed przewalutowania, przeliczonej według kursów sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku (...) z dnia dokonania przewalutowania, przed podjęciem decyzji o przewalutowaniu Bank zastrzegł sobie prawo do dokonania weryfikacji zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz żądania aktualnych dokumentów dotyczących jego dochodów, wartości ustanowionych zabezpieczeń (§ 11 ust. 4-5, 10 - 12 Regulaminu).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej prowizja za podwyższenie kwoty kredytu ustalana miała być od kwoty podwyższenia przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku (...) z dnia sporządzenia aneksu (§ 12 ust. 3 Regulaminu).
Dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosować miano kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej w Banku (...). (§ 13 ust. 4 Regulaminu).
Dowód: umowa o kredyt hipoteczny k.19-21; regulamin kredytowania osób fizycznych ramach usług bankowości hipotecznej k.22-31, cennik k. 222-223, załącznik do umowy k. 224, informacja CEiD k. 201.
Kredyt został wypłacony powodom w 2 transzach tj. w dniu 23 maja 2008 roku w wysokości 127 803,01 zł i w dniu 19 czerwca 2009 roku w wysokości 124 999,98 zł, tj. łącznie 252 802,99 zł. Przy wypłacie pierwszej transzy zgodnie z umową pozwana pobrała z kwoty transzy prowizję w wysokości 2 503 zł.
Dowód: zaświadczenie k.39, dyspozycja wypłaty środków kredytu k. 247, k. 248, umowa o kredyt hipoteczny k.19-21.
W okresie od dnia 23 czerwca 2008 roku do dnia 23 marca 2022 roku w wykonaniu umowy kredytu z dnia 13 maja 2008 roku powodowie uiścili na rzecz pozwanej łącznie kwotę 163 719,90 zł.
Dowód: zaświadczenie k. 40-48, zestawienie 51-54, 233-241, 290-294.
Pismem z 30 maja 2022 roku powodowie wystosowali do pozwanej reklamację, wzywając pozwaną do zapłaty kwoty 163 719,90 zł w związku z nieważnością umowy kredytu z dnia 13 maja 2008 roku. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 20 czerwca 2022 roku pozwana nie uwzględniła roszczeń powodów.
Dowód: reklamacja k.32-34, pismo pozwanej k. 35-38.
Pismem z dnia 8 września 2022 roku powodowie złożyli oświadczenie, że akceptują skutki uznania przez Sąd nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu z dnia 13 maja 2008 roku. Oświadczenia powodów zostały odebrane przez stronę pozwaną w dniu 28 listopada 2022 roku.
Dowód: oświadczenie k.70-71, 73-74, zwrotne potwierdzenia przesyłki sądowej adresowanej do pozwanej k. 308.
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty szczegółowo wypisane w stanie faktyczny ustalonym w sprawie. Sąd ocenił dowody te jako wiarygodne. Strony postępowania nie kwestionowały, że oświadczenia w nich zawarte zostały złożone przez osoby, które podpisały te dokumenty. Nie podważały ich prawdziwości i autentyczności. Sąd nie miał podstaw, aby z urzędu powziąć wątpliwości odnośnie ich wiarygodności i mocy dowodowej.
Stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu zeznania powodów złożone na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 roku. Zeznania te znalazły potwierdzenie w treści dokumentów, na podstawie których Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie, z wyjątkiem tej części zeznań powodów, w której twierdzili, że powiedziano im, że nie posiadali zdolności kredytowej do zaciągnięcia zobowiązania w złotych polskich. Z dołączonych do akt dokumentów wynikało wprawdzie, że powodowie posiadali zdolność kredytową do zaciągnięcia zobowiązań w złotych polskich k. 245, k. 246, jednakże z tych dokumentów nie wynikało aby ich treść była znana powodom. To samo dotyczyło symulacji z k. 245 oraz przykład wpływu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu. Z dokumentu tego nie wynikało, aby został on przedstawiony powodom, czy tylko był to dokument na użytek pracownika Banku. Ponadto powstał on w dniu podjęcia decyzji przez pozwaną o udzieleniu powodom kredytu we wnioskowanej przez nich wysokości. Nie znajdują się bowiem na tym dokumencie żadne podpisy czy to powodów czy pracownika Banku. Powodowie podpisali jednakże informację dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej, w której znajdowały się ogólne informacje w zakresie ryzyka zmiany kursów walutowych, ryzyka zmiany stóp procentowych k. 249. Nie oznaczało to jednak, że powodowie zostali o tych ryzykach w sposób prawidłowy poinformowani czy tylko złożyli pod tą informacją podpis, co było konieczne dla przyjęcia i rozpatrzenia ich wniosku o udzielenie kredytu. Treść informacji została przygotowana przez pozwaną. Powodowie podpisując umowę działali jako konsumenci byli zatem stroną słabszą niż Bank, zarówno pod względem siły negocjacyjnej, jak i ze względu na stopień poinformowania, i w związku z tym godzili się na postanowienia sformułowane wcześniej przez Bank, nie mając wpływu na ich treść. W praktyce informacje takie jak podpisali powodowie stanowiły dla Banku formę zabezpieczenia przed zarzutem nienależnego wywiązywania się z obowiązków informacyjnych, ale zdaniem Sądu nie można z tych informacji wnioskować, że podpisując je powodowie zdawali sobie sprawę z ryzyka, które ponoszą zawierając umowę na tak długi okres czasu oraz tego, że Bank przed własnym ryzykiem skutecznie się zabezpieczył, poprzez dokonywanie transakcji na rynku międzybankowym.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadka M. K. złożonym na rozprawie 2 marca 2023 roku, jednakże zeznania te nie miały istotnego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie, gdyż świadek przedstawiła ogólne zasady udzielania i oferowania kredytobiorcom kredytu funkcjonujące u pozwanej. Świadek nie pamiętała powodów, nie pamiętała czy oferowała im zawarcie umowy kredytu u pozwanej, czy brała udział z upoważnienia banku w podpisaniu umowy.
Sąd nie ustalił stanu faktycznego w oparciu o zestawiania powodów k. 49-50, albowiem Sąd uznał, że z uwagi na nieważność całej umowy z dnia 13 maja 2008 roku, wszelkie rozliczenia pomiędzy stronami zgodnie z powszechną linią orzeczniczą opierają się o teorię dwu kondykcji.
Sąd pominął dowód z opinii biegłego wnioskowany przez strony na podstawie przepisu art 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. jako mający dotyczyć okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie. W związku bowiem z uznaniem przez Sąd nieistnienia umowy łączącej strony w związku z jej nieważnością wszelkie rozliczenia pomiędzy stronami zgodnie z powszechną linią orzeczniczą opierają się o teorię dwu kondykcji. A zatem strony mają obowiązek zwrócić wzajemne świadczenia. Ustalenie wysokości tych świadczeń nie wymagało wiadomości specjalnych i wynikało z zaświadczenia sporządzonego przez samą pozwaną oraz załączonych do zaświadczania zestawienia środków pobranych przez pozwaną w toku trwania umowy k. 40-48, 51-54.
Sąd pominął również dowód z zeznań świadków K. M. (1) i J. C. wnioskowany przez stronę pozwaną oraz dokumenty zabezpieczone na płycie CD k. 77 na podstawie przepisu art 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. Świadkowie nie brali udziału w zawarciu umowy pomiędzy stronami, nie mieli zatem wiedzy jakie informacje zostały udzielone powodom przy zawieraniu z nimi umowy, czy przy oferowaniu jej. Z kolei sam model procedury kredytowej obowiązującej w tym czasie u pozwanej, w tym zakres informacji udzielanych potencjalnym kredytobiorcom, wynikał z dokumentów włączonych w poczet materiału dowodowego (wynikał z wniosku o kredyt i z treści umowy oraz będącego jej integralną częścią regulaminu). Z kolei dokumenty zabezpieczone na płycie CD Sąd pominął albowiem w/w dokumenty powstały po dniu podpisania przez powodów umowy kredytu hipotecznego u pozwanej, nie wynikało z nich, aby pozwana w sposób należyty poinformowała powodów o wiążących się z zawartą umową ryzykach, w jaki sposób tworzone były kursy walut u pozwanej.
Z w/w powodów Sąd nie ustalił stanu faktycznego w oparciu o przedłożone przez stronę pozwaną dokumenty, a to: wyciągów k. 240-244, symulacji kosztów k. 250-254, wydruku przykładowych umów k. 255-260, wydruku zeznań świadka J. C. i K. M. (2) złożonych w innej sprawie k. 261- 267. Wszystkie w/w dokumenty powstały po dniu podpisania przez powodów umowy kredytu hipotecznego u pozwanej, nie wynikało z nich, aby pozwana w sposób należyty poinformowała powodów o wiążących się z zawartą umową ryzykach, w jaki sposób tworzone były kursy walut u pozwanej. Nie mogło mieć znaczenia również to, że kursy stosowane u pozwanej, o czym będzie mowa w późniejszej części uzasadnienia nie odbiegały znacząco od kursów stosowanych w innych Bankach czy w NBP. Okoliczności te nie zmieniają bowiem faktu, że kursy walut były kształtowane jednostronnie przez pozwany Bank. Przedmiotem sprawy były przede wszystkim zapisy łączącej strony umowy pod kątem jej ważności, a te ocenia się w dniu zawarcia umowy.
Sąd zważył:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie niemalże w całości. Sąd oddalił jedynie roszczenie powodów o zapłatę w zakresie odsetek.
Powodowie wnieśli o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego tj. łączącej strony umowy między innymi w związku z zastosowaniem w umowie przygotowanej przez pozwaną na wzorcu umownym niedozwolonych klauzul umownych i braku możliwości dalszego trwania umowy pomiędzy stronami po eliminacji tychże postanowień. W ocenie powodów niedozwolone klauzule umowne znajdowały się w § 2 ust. 2, § 7 ust. 1 umowy kredytu i § 8 ust. 3, § 9 ust. 4, § 10 ust. 4 i 5, § 11 ust. 4 i 5, § 12 ust. 3 oraz § 13 ust. 4 regulaminu. Sąd zgodził się z stanowiskiem powodów, przy czym zdaniem Sądu również niedozwolone postanowienia umowne znajdowały się również w § 4 ust. 6 umowy oraz § 11 ust. 11 regulaminu.
Zgodnie z art. 358 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (§ 2). W/w postanowienia umowne zaczerpnięto ze wzorca umowy i nie podlegały one negocjacjom. Możliwa byłaby więc kontrola incydentalna tych postanowień w zakresie, czy wzorzec zawierał niedozwolone postanowienia umowne. W/w postanowienia dotyczyły wprawdzie głównych świadczeń stron, ale ze względu na sformułowanie ich w sposób niejednoznaczny umożliwiały Sądowi ich kontrolę.
Zdaniem Sądu klauzule indeksacyjne w/w § umowy i regulaminu zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny. Jednoznaczność oznacza, że postanowienie może być rozumiane tylko w jeden sposób, a taki stan rzeczy istnieje, gdy nie zachodzi wątpliwość co do desygnatu pojęć i całokształtu postanowień wzorca. W wypadku kwestionowanych postanowień użyto pojęcia „Tabela Kursów Walut Obcych obowiązująca w Banku (...)”, która nie została w żaden sposób zdefiniowana w umowie oraz w stanowiącym integralną cześć umowy regulaminie. W umowie oraz w regulaminie nie tylko zatem nie zdefiniowano pojęcia „Tabela Kursów Walut Obcych obowiązująca w Banku (...)” ale i również nie podano żadnego mechanizmu ustalania tych kursów w tabeli, jak i również, że były one tworzone przez bank. Powodowie zatem nie mieli jakiejkolwiek możliwości zrekonstruowania mechanizmu ustalania kursów przez pozwaną, to zaś czyniło wyżej wymienione postanowienia niejednoznacznymi.
Z przepisu art. 358 1 k.c. wynika, że uznanie konkretnej klauzuli za niedozwolone postanowienie umowne, wymaga łącznego stwierdzenia obu wymienionych tam przesłanek, tj. „sprzeczności z dobrymi obyczajami” oraz „rażącego naruszenia interesów konsumenta” (wyrok Sądu Najwyższego z 27 października 2016 roku, sygn. akt I CSK 173/06), przy czym ocena czy zaistniały te przesłanki należało dokonać na chwilę zawierania umowy.
W tym miejscu przywołać należy stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2019 roku w sprawie V CSK 347/18, które Sąd Okręgowy w całości podziela. „Postanowienia umowy lub wzorca, ustalone jednostronnie przez bank, i przyznające mu uprawnienie do jednostronnego, samodzielnego ustalania kursu kupna i sprzedaży CHF w stosunku do PLN bez wskazania reguł kształtowania tego kursu stanowią postanowienia naruszające dobre obyczaje, godzą bowiem w istotę równowagi kontraktowej stron. Polityka kursowa banku i decyzje władz banku nie mogą w sposób nie poddany kontroli kontraktowej wpływać na obowiązki kredytobiorców. Ocena taka jest wystarczająca do podjęcia przez Sąd meriti ustaleń co do tego, czy w konkretnej sprawie doszło w konsekwencji stosowania takiego postanowienia do rażącego naruszenia interesu konsumenta jako strony umowy kredytowej, nawet wówczas, gdy – w ocenie Sądu – sam konsument w toku postępowania nie przedstawił dowodów wskazujących na takie naruszenie. Wynika to z nakazu wykładni przepisów prawa konsumenckiego (w niniejszej sprawie Kodeksu cywilnego o niedozwolonych postanowieniach umownych) w sposób zgodny z wymaganiami prawodawstwa europejskiego, w sposób ukształtowany m.in. w orzecznictwie TSUE, a także mając na uwadze zasadniczy cel tych regulacji, jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony konsumentów. Ten kierunek wykładni potwierdzał także art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym ochrona przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi jest konstytucyjnym zadaniem władzy publicznej (art. 76 Konstytucji). Nakaz wynikający z tego przepisu jest kierowany przede wszystkim do ustawodawcy, którego obowiązkiem jest zapewnienie odpowiedniego, minimalnego poziomu ochrony słabszego uczestnika rynku. Nie oznacza to jednak, iż art. 76 Konstytucji pozostaje bez wpływu na wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego; w procesie jego stosowania przez sądy. Przeciwnie, także Sądy jako organy władzy publicznej, powinny w odniesieniu do przepisów mających na celu ochronę konsumentów stosować ich wykładnię, która umożliwi jak najpełniejsze urzeczywistnienie tej ochrony.”
W doktrynie i orzecznictwie powszechnie już przyjmuje się, że odwołanie się do kursów walut zawartych w tabeli kursów i ogłaszanych w siedzibie banku narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego oraz, że prawo banku do ustalania kursu waluty nieograniczone skonkretyzowanymi, obiektywnymi kryteriami zmian stosowanych kursów walutowych świadczy o braku właściwej przejrzystości i jasności postanowienia umownego, które uniemożliwia konsumentowi przewidzieć, na podstawie transparentnych i zrozumiałych kryteriów, wynikających dla niego z umowy konsekwencji ekonomicznych. Abuzywnego charakteru tych klauzul nie ujmuje, że stosowane przez kursy walut kalkulowane były w oparciu o czynniki obiektywne, ani ustalenie, że kursy CHF stosowane przez pozwaną nie odbiegały istotnie od kursów stosowanych przez inne Banki komercyjne i od średniego kursu NBP, ani nawet ustalenie, że ogólny koszt kredytu udzielonego na warunkach przewidzianych w umowie nie odbiegał od kosztów kredytu w tożsamej wysokości, który udzielony byłby według warunków przewidzianych dla kredytów złotówkowych. Okoliczności te nie zmieniają bowiem faktu, że kursy walut były kształtowane jednostronnie przez pozwany Bank.
Nie można zgodzić się z argumentami pozwanej, że zawarte w umowie klauzule indeksacyjne zostały indywidualnie uzgodnione z powodami. Za indywidualnie uzgodnione można uznać bowiem jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania. Te zaś okoliczności nie zostały wykazane. W wyrokach z 29 października 2019 roku, sygn. akt IV CSK 309/18 i z 27 listopada 2019 roku, sygn. akt II CSK 438/18 Sąd Najwyższy stwierdził, że wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat, mającej daleko idące konsekwencje dla egzystencji konsumenta, mechanizmu działania kursowego wymaga szczególnej staranności Banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy w związku z czym obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego powinien zostać wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający konsumentowi, który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu wielokrotnie wyższej od pożyczonej, mimo dokonywanych regularnych spłat. Obowiązek informacyjny określany jest nawet jako „ponadstandardowy”, mający dać konsumentowi pełne rozeznanie co do istoty transakcji.
Konstatacje te są równoznaczne ze stwierdzeniem, że ukształtowana przez pozwany Bank treść łączącej strony umowy kredytu i niepełne wypełnienie przez Bank obowiązków informacyjnych o możliwej rażącej dysproporcji świadczeń przemawia za przyjęciem abuzywnego charakteru zawartych w umowie klauzul indeksacyjnych tj. w § 2 ust. 2, § 4 ust. 6, § 7 ust. 1 umowy kredytu oraz § 8 ust. 3 regulaminu, § 9 ust. 4 regulaminu, § 10 ust. 4 i 5 regulaminu, § 11 ust. 4, 5, 11 regulaminu, § 12 ust. 3 regulaminu oraz § 13 ust. 4 regulaminu, z uwagi na ich sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów powodów.
Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. konsekwencją uznania za abuzywne klauzul indeksacyjnych zawartych w umowie stron jest, stan niezwiązania powodów (kredytobiorców - konsumentów) zakwestionowanymi postanowieniami. Stosownie do art. 385 1 § 2 k.c. , jeżeli postanowienie umowy zgodnie z jego § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
Przepis ten wraz z pozostałymi dotyczącymi nieuczciwych postanowień umownych stanowi implementację do krajowego systemu prawnego Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, z uwzględnieniem jej treści podlegał przeto zastosowaniu w sprawie wobec stwierdzenia w umowie zawartej przez strony niedozwolonych postanowień. Art. 6 ust. 1. Dyrektywy nałożył na Państwa Członkowskie obowiązek zapewnienia, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 27 listopada 2019 roku, sygn. akt II CSK 483/18, obowiązywanie umowy w dalszym ciągu, po wyłączeniu z niej nieuczciwych postanowień umownych jest pomyślane jako ochrona interesu konsumenta, a nie jego kontrahenta i przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 roku C-260/18 zapadły na gruncie sprawy bezpośrednio odnoszącej się do polskiego systemu prawnego, według którego, jeżeli Sąd krajowy uzna, że zgodnie z odpowiednimi przepisami obowiązującego prawa utrzymanie w mocy umowy bez zawartych w niej nieuczciwych postanowień nie jest możliwe, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu, że ta umowa nie może dalej obowiązywać bez takich warunków i wtedy Sąd powinien orzec jej unieważnienie, wykluczona jest możliwość uzupełnienia luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które w niej się znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że treść czynności prawnej jest uzupełniana przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie są zatem przepisami o charakterze dyspozytywnym lub przepisami mającymi zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę, art. 6 ust. 1 Dyrektywy nie stoi na przeszkodzie zastąpieniu nieuczciwego postanowienia umownego wspomnianym przepisem dyspozytywnym albo przepisem mającym zastosowanie w razie wyrażenia na to zgody przez strony, jednak możliwość ta jest ograniczona do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, wbrew woli konsumenta, narażając go tym samym na szczególnie szkodliwe skutki. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 7 maja 2021 roku w sprawie III CZP 6/21.
Po usunięciu z umowy zawartej przez strony niedozwolonych postanowień obowiązywanie jej w dalszym ciągu nie jest możliwe. Wyłączenie mechanizmu waloryzacji i pominięcie odesłania do gotówkowego kursu kupna franka czyni niemożliwym określenie w walucie obcej równowartości kwoty kredytu udzielonego w złotych kredytobiorcom, tym samym odpada realizacja funkcji umowy o kredyt w złotych indeksowany kursem franka. Bez zastosowania przewidzianego w umowie narzędzia indeksacji i gotówkowego kursu sprzedaży franka nie da się też określić wysokości zobowiązań powodów płatnych w złotych jako równowartość raty w walucie obcej, ani ustalić salda ich zobowiązań wobec banku w przypadku przewalutowania kredytu, wysokości pobieranych prowizji. Powodowie nie wyrazili zgody na zastąpienie niedozwolonych klauzul umownych innymi postanowieniami. Dlatego też Sąd w punkcie pierwszym wyroku uznając, że bez niedozwolonych postanowień dotyczących sposobu indeksacji kredytu umowa nie może dalej funkcjonować w obrocie prawnym ze względu na brak istotnych elementów, ustalił jej nieistnienie z uwagi na nieważność zawartej pomiędzy stronami umowy, w oparciu o art. 58 § 1 k.c.
Stwierdzenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu z uwagi na jej nieważność uprawniało powodów do wystąpienia z roszczeniem o zwrot świadczeń dokonanych w wykonaniu umowy kredytu, jako nienależnych - w oparciu o art. 410 § 1 i 2 k.c. Tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu Uchwały składu siedmiu Sędziów z 7 maja 2021 roku. Stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłaca kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spełnionych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.
Powodowie domagali się zwrotu uiszczonego na rzecz pozwanej w okresie od 23 czerwca 2008 roku do dnia 23 marca 2022 roku świadczenia w kwocie 163 719,90 zł. Powyższa wysokość dokonywanych wpłat wynikała z dołączonych przez powodów zaświadczeń wystawionych przez samą pozwaną na k. 40-48. Wpłacone we wskazanym okresie przez powodów kwoty należało zakwalifikować jako świadczenie nienależne pozwanej. W konsekwencji, Sąd w pkt. 2 wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powodów w/w kwotę.
Sąd w niewielkim zakresie oddalił roszczenie powodów o zapłatę, tj. w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie w pkt. 3 wyroku. Powodowie domagali się odsetek ustawowych za opóźnienie od żądanej kwoty od dnia 21 czerwca 2022 roku. W ocenie Sądu wymagalność roszczeń przysługującym obu stronom, przedawnienie takich roszczeń, należy wiązać z momentem złożenia przez powodów świadomej, wyraźnej i swobodnej decyzji co do nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu. Powodowie złożyli oświadczenia w tym przedmiocie w dniu we wrześniu 2022 roku, a zatem od tego momentu rozpoczął bieg termin przedawnienia. Natomiast w dniu 28 listopada 2022 roku oświadczenia powodów odebrała strona pozwana. Dlatego też Sąd uznał, iż odsetki ustawowe za opóźnienie należne powodom powinny zostać zasądzone od dnia następnego od doręczenia pozwanej oświadczeń powodów, tj. od dnia 29 listopada 2022 roku. W pozostałym zakresie roszczenie odsetkowe Sąd oddalił, co znalazło wyraz w punkcie 3 wyroku.
Zasądzając na rzecz powodów dochodzone przez nich roszczenie jak w pkt. 2 wyroku Sąd uznał zgłoszony przez pozwaną zarzut przedawnienia za bezzasadny. Sąd w pełni podziela w zakresie liczenia biegu terminu przedawnienia stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 maja 2021 roku w sprawie III Czp 6/21 przez Sąd Najwyższy, który stwierdził, że bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może się rozpocząć zanim dowiedział się on lub rozsądnie rzecz ujmując, powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia. Należy bowiem uznać, że dopiero wówczas mógł wezwać przedsiębiorcę do zwrotu świadczenia (art. 455 k.c.), tj. podjąć czynność, o której mowa w art. 120 § 1 k.c. Kredytobiorca - konsument nie może zakładać, iż roszczenie Banku uległo przedawnieniu w terminie liczonym tak, jakby wezwanie do zwrotu udostępnionego kredytu było możliwe już w dniu jego udostępnienia (tak w uzasadnieniu uchwały z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III CZP 11/20 Sąd Najwyższy). Termin przedawnienia roszczenia powodów o zapłatę wynosił lat 10. Do roszczeń powodów o zapłatę ma bowiem zastosowanie 10 – letni termin przedawnienia jako roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia (art. 118 k.c.). Dodatkowo zmiany okresów przedawnienia nie mogą dotknąć konsumenta, którym są powodowie, na co wskazuje art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 1104) stanowiący, że do przysługujących konsumentowi roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, których terminy przedawnienia są określone w art. 118 k.c. i art. 125 § 1 k.c., stosuje się przepisy ustawy kodeks cywilny, w brzmieniu dotychczasowym. Przy tym zdaniem Sądu termin przedawnienia w stosunku do powód rozpoczął bieg od dnia, o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia we wrześniu 2022 roku, albowiem wówczas złożyli świadomą, wyraźną i swobodną decyzję co do nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu z dnia 13 maja 2008 roku.
Sąd nie uwzględnił zgłoszonego na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 roku przez pozwaną zarzutu zatrzymania. W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne niejako automatyczne stosowania prawa zatrzymania, gdy oba świadczenia mają charakter pieniężny. Nie można bowiem pomijać faktu, że w takiej sytuacji pozwanej przysługuje dalej idące uprawnienie – dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22). Prawo zatrzymania, o którym mowa w art. 461 k.c. i art. 496 k.c. pojmowane jest jako środek zabezpieczenia roszczenia, które wymaga złożenia stosowanego oświadczenia prawo kształtującego. W ujęciu procesowym jest to zarzut dylatoryjny, którego skuteczność obliguje Sąd – w razie uwzględnienia powództwa – do uzależnienia wykonania zasądzonego świadczenia od zabezpieczenia lub zaspokojenia roszczenia wzajemnego pozwanej. Skorzystanie z prawa zatrzymania zmierzać ma do zachowania faktycznej równowagi między osobami zobowiązanymi nawzajem do spełnienia świadczenia. W doktrynie wyrażane są zapatrywania, które Sąd w niniejszej sprawie podziela, że prawo zatrzymania co do zasady nie przysługuje w sytuacji, gdy uprawniony może doprowadzić do zaspokojenia swojej wierzytelności w wykonaniu przysługującego mu potrącenia. Tym samym istnienie prawa do dokonania potrącenia uznaje się za wykluczające potrzebę zastosowania zabezpieczenia opartego o ius retentionis (por. T. Wiśniewski, Prawo zatrzymania w kodeksie cywilnym Warszawa 1999, s. 86 i L. Peiper Kodeks zobowiązań, Komentarz, 1934 s. 273). W rezultacie prawo zatrzymania winno być postrzegane jako instrument prawny, gdy dłużnikowi nie przysługuje inny efektywny środek prawny zabezpieczenia własnego świadczenia. Takim środkiem niewątpliwie jest istnienie możliwości wykonania prawa potrącenia, gdzie skutek prawny jest dalej idący – prowadzi do zaspokojenia własnego roszczenia. W realiach omawianej sprawy pozwana nie skorzystała skutecznie z potrącenia dla zaspokojenia swojego roszczenia kondykcyjnego.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c., obciążając nimi w całości stronę pozwaną. Na zasądzoną od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 11 834 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 1 000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 roku (Dz.U. 2015 poz. 1804) w wysokości 10 800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictw w wysokości 34 zł. W ocenie Sąd, wbrew stanowisku strony powodowej, brak jest podstaw do podwyższenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. W niniejszej sprawie nie wystąpiły bowiem żadne nadzwyczajne okoliczności, charakter sprawy nie odznaczał się szczególnym stopniem skomplikowania tak pod względem prawnym jak i faktycznym, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie.
R., dn. 30 listopada 2023 roku
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Rybniku
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Agnieszka Westwal
Data wytworzenia informacji: