Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Rybniku

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 15/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 6 listopada 2024 roku wydany w sprawie po sygnaturze akt II K 50/24.

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.  Obraza przepisów postępowania, to jest art. 410 k.p.k., przez pominięcie przy ocenie materiału dowodowego dowodu z zabezpieczonych w toku postępowania przygotowawczego, przy pomocy biegłego z zakresu informatyki, danych cyfrowych, co mogło mieć wpływ na treść wyroku przez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do zamiaru, z którym działał oskarżony i w konsekwencji doprowadzić do jego uniewinnienia;

2.  Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na dowolnym ustaleniu, że oskarżony A. J. wypełniając znamiona strony przedmiotowej zarzuconego mu czynu zabronionego nie działał umyślnie z zamiarem ewentualnym, co mogło mieć wpływ na treść wyroku przez doprowadzenie do jego uniewinnienia.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty apelacji są zasadne.

W szczególności dostrzec należało, że sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a to art. 410 k.p.k.

Naruszenie przepisów postępowania zawsze ma charakter pierwotny względem zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Przypomnieć więc należało, że naruszenie przepisu art. 410 k.p.k. może nastąpić w dwóch aspektach. Jeden z nich dotyczy sytuacji, gdy sąd prawidłowo przeprowadził dowody i wydał wyrok na podstawie ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności, ale nie ocenił wszystkich dowodów albo nie dokonał ich pełnej oceny i w związku z tym na podstawie tych dowodów nie dokonał istotnych w sprawie ustaleń faktycznych. W omawianym aspekcie naruszenie art. 410 będzie polegało na niewypełnieniu określonego w nim wymogu, aby podstawą wyroku był „całokształt”, czyli wszystkie okoliczności, które mogą zostać ujawnione po przeprowadzeniu dowodu w toku rozprawy głównej. Na to uchybienie będzie wskazywało pisemne uzasadnienie wyroku, w którym brak będzie ustalenia faktycznego opartego na tym dowodzie i którego w związku z tym sąd w ogóle nie ocenił lub który ocenił tylko częściowo i w związku z tym na podstawie którego nie poczynił też określonych ustaleń faktycznych (por. wyrok SN z 15.01.2008 r., V KK 189/07, LEX nr 377213; wyrok SA w Krakowie z 13.11.2013 r., II AKa 118/13, Prok. i Pr. 2014/9, poz. 35). Zatem obraza przepisu art. 410 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy sąd wprowadzi do materiału dowodowego określony dowód, a następnie zostanie on pominięty podczas wyrokowania (postanowienie SN z 16.11.2017 r., II KK 339/17, LEX nr 2428777).

Nie mógł budzić kontrowersji pogląd, że przestępstwo z art. 200 § 3 k.k. może zostać popełnione w obu postaciach zamiaru, tj. zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i zamiarem ewentualnym. Żadne z użytych w tym typie przestępstwa znamię nie wskazuje na kierunkowy jego charakter.

Istotą w rozpoznawanej sprawie było z kolei ustalenie, czy oskarżony przewidywał i godził się na to, że wskazane w akcie oskarżenia treści, prezentował osobom, które nie ukończyły lat 15, a konkretnie W. G..

Jeżeli tak, to przyszło jeszcze wyświetlić, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że ustaleniem natury faktycznej, a nie pojęciem z dziedziny ocen czy też wartości, jest określenie strony podmiotowej czynu, a więc także przyjęcie lub nieprzyjęcie działania sprawcy ze „z góry powziętym zamiarem”. Zamiar sprawcy jest bowiem elementem faktycznym jako zjawisko obiektywnej rzeczywistości odnoszące się do przebiegu procesów psychicznych. Dlatego też uchybienia w zakresie oceny elementów strony podmiotowej czynu, w tym też odnoszące się do przyjęcia zamiaru czy też jego postaci, mogą być traktowane wyłącznie jako błąd w ustaleniach faktycznych (por. postanowienia SN: z 3.10.2011 r., V KK 96/11, LEX nr 1044083; z 29.03.2007 r., IV KK 32/07, OSNwSK 2007, poz. 751; wyroki SN: z 4.04.2011 r., III KK 280/10, LEX nr 811897, z 18.01.2022 r., V KK 423/21, LEX nr 3370258).

Nie ulega więc wątpliwości, że zamiar sprawcy powinien być oceniany na podstawie całokształtu materiału dowodowego, wprowadzonego do procesu zgodnie z przytoczonymi regułami z art. 410 k.p.k.

Wreszcie można zaznaczyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wywodzi się zasadnie, że ustalenia faktyczne nie zawsze muszą bezpośrednio wynikać z konkretnych dowodów. Mogą one także wypływać z nieodpartej logiki sytuacji stwierdzonej konkretnymi dowodami, jeżeli owa sytuacja jest tego rodzaju, że stanowi oczywistą przesłankę, na której podstawie doświadczenie życiowe nasuwa jednoznaczny wniosek, iż dane okoliczności faktyczne istotnie wystąpiły (zob. np. wyroki SN: z 4.10.1973 r., III KR 243/73, LEX nr 18711; z 2.12.2008 r., III KK 221/08, LEX nr 495316; z 16.07.2013 r., WA 15/13, LEX nr 1341300).

Mając w polu widzenia te wszystkie uwagi natury karnoprocesowej, trzeba jeszcze wskazać, iż do znamion wszystkich typów czynów zabronionych zgrupowanych w art. 200 k.k. należy oddziaływanie na małoletniego poniżej lat 15. Stąd też w każdym przypadku sprawca musi mieć świadomość tego, że osoba, wobec której podejmuje się stypizowanych w ustawie zachowań, nie ukończyła 15 lat. Pamiętać jednak trzeba, że intelektualną płaszczyznę zamiaru tworzy również świadomość możliwości popełnienia czynu zabronionego. Sprawca nie musi zatem mieć pewności co do wieku pokrzywdzonego, a wystarczy, że świadom jest dostatecznie dużego prawdopodobieństwa, że małoletni nie ukończył 15. roku życia (tak Konarska-Wrzosek Violetta (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV).

Przenosząc powyższe, teoretyczne uwagi, na grunt rozpoznawanej sprawy sąd odwoławczy zważył, że już w akcie oskarżenia prokurator wnosił między innymi o dopuszczenie dowodu, chociaż nieprecyzyjnie to określając, jako „kopie materiałów zgromadzonych w toku postępowania 1 PR 1 Ds. 350.2021 (k.2 – 64). Wśród tych dowodów znalazł się również elektroniczny nośnik informacji zwarty na karcie 64 akt sprawy. Lakoniczny wręcz protokół oględzin z dnia 27 grudnia 2021 roku, wskazuje na zawartość tego nośnika (k.62 – 63). Z protokołu rozprawy z dnia 29 października 2024 roku dowiedzieć się można, że w trybie art. 405 § 2 i 3 k.p.k., dowody te sąd wprowadził do procesu. Jednakże pisemne uzasadnienie wyroku dowodzi jednoznacznie, że dowody te nie były podstawą jakichkolwiek ustaleń faktycznych, czy też ocen. Nie ulega więc wątpliwości, że sąd wprowadził ten materiał dowody do procesu, a następnie został on pominięty podczas wyrokowania. W ten sposób sąd dopuścił się obrazy art. 410 k.p.k., a uchybienie to miało, zdaniem sądu odwoławczego, oczywisty wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Jak słusznie wyświetlił to prokurator, przedmiotowe dowody, nie tylko pozwalały, co wręcz nakazywały dokonanie na ich podstawie ustaleń w zakresie zamiaru działania oskarżonego. Przytoczone w apelacji cytaty z konwersacji, które prowadził w sieci oskarżony z uczestnikami różnych grup, którym oskarżony prezentował różne, w tym pornograficzne treści, jednoznacznie przekonują, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. Oskarżony miał świadomość, że wśród odbiorców owych, często przerażających treści, mogą być osoby, które nie ukończyły lat 15, a mimo to treści te prezentował. Nieletni wprost informowali oskarżonego o swoim wieku, co w ogóle mu nie przeszkadzało. Jakże charakterystyczne jest, że sama pokrzywdzona W. G. w dniach 4 i 7 grudnia 2019 roku zaznaczyła, że ma 15 lat, że nie życzy sobie tego typu treści. Niemniej, miesiąc później, oskarżony bez skrępowania nadal prezentował, również tej osobnie treści pornograficzne. Nie jest więc tak, jak to przedstawiał obrońca oskarżonego, chociażby w odpowiedzi na apelację, że ujawnione na elektronicznym nośniku informacji, konwersacje za pomocą M., nie miały żadnego związku z rozpoznawanym zarzutem. Wręcz przeciwnie, uwzględnienie tych treści pozwalało i nakazywało stosowną ocenę świadomości oskarżonego w zakresie znamion strony podmiotowej. Jakże charakterystyczne jest, że swoją działalność oskarżony J. kontynuował nawet po tym, kiedy wszczęto postępowanie karne w sprawie 1 Ds.350.2021 roku, o czym ten wiedział . Świadczy to o nieustępliwości oskarżonego i w zupełności potwierdza tezy prokuratora zawarte w apelacji.

Tylko te ujawnione w tym miejscu fakty, stanowiły oczywistą przesłankę, na której podstawie doświadczenie życiowe nasuwało jednoznaczny wniosek, iż dane okoliczności, w tym przypadku świadomość oskarżonego, że wśród odbiorców jego treści mogły być osoby poniżej lat 15, faktyczne istotnie wystąpiły.

Wniosek

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Skoro zarzuty były zasadne to i wniosek apelacji musiał, w realiach tej sprawy, zostać uwzględniony.

Lp.

Zarzut

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

4.1.

☒ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Sąd odwoławczy nie jest władny skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd I instancji, a taki musiałby, w stanie faktycznym tej sprawy, wydać wyrok – 437 § 2 zd. drugie k.p.k.

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe stosownie do zasady z art. 410 k.p.k. Stosując art. 442 § 2 k.p.k., możliwe będzie poprzestanie na ujawnieniu protokołów przesłuchania pokrzywdzonej i jej ojca.

Niezbędne będzie procesowe przeprowadzenie oględzin płyty z karty 64 akt sprawy i ujęcie w protokole rozprawy wpisów, w których rozmówcy informują oskarżonego o swoim wieku. Przy ocenie tego materiału dowodowego niezbędne będzie uwzględnienie kontekstu, w którym informacje co do wieku rozmówców oskarżonego są mu podawane. Wreszcie informacje płynące z ujawnionych dowodów, sąd I instancji, dokonując końcowych ocen, skonfrontuje z opiniami biegłych, którzy oceniali jego stan zdrowia psychicznego, tak w tej jak i poprzednich sprawach. Dopiero wówczas, możliwe będzie pewne ustalenie znamion strony podmiotowej czynu zarzuconego oskarżonemu.

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7.  PODPIS