Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Rybniku

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 728/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

0

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 4 lipca 2023 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 869/21.

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 230 § 1 k.k. poprzez błędne uznanie, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie daje podstawę uznania, iż J. C. wywołał u wskazanych w akcie oskarżenia osób przekonanie o istnieniu wpływów w instytucji samorządowej Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w J. i podjął się pośrednictwa w załatwieniu pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy kategorii B oraz przyjął korzyść majątkową na rzecz wskazanych w akcie oskarżenia osób, pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy powinien prowadzić do zgoła odmiennych wniosków,

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Tak sformułowany zarzut nie mógł przynieść oczekiwanych przez autora apelacji skutków, gdyż jest on bezzasadny i to w stopniu oczywistym.

Sposób redakcji przedstawionego zarzutu w połączeniu z jego uzasadnieniem, dawał podstawy do przyjęcia, że skarżący w istocie zarzucił obrazę przepisów postępowania, a to w szczególności obrazę przepisów art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., czego efektem miał być rzekomy błąd w ustaleniach faktycznych.

Tak zdekodowany zarzut apelacji pozwalał i nakazywał przypomnienie, że zgodnie z art. 7 kpk organy postępowania, a więc także i sąd, kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk, wtedy gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk), jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 i 2 kpk).

Sąd I instancji, po przeprowadzeniu przewodu sądowego i prawidłowym wprowadzeniu do procesu całości materiału dowodowego, poddał go ocenie, którą zaprezentował w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Oceny te z kolei nie wzbudziły żadnych zastrzeżeń sądu odwoławczego, nie są obarczone błędem. Tudzież sąd I instancji wskazał w oparciu, o które dowody poczynił ustalenia faktyczne, wskazał które dowody i w jakiej części nie zasługiwały na uwzględnienie, wyświetlił przy tym w sposób wyczerpujący przyczyny swych decyzji. Zaprezentowane oceny nie są więc obarczone błędem dowolności, a wręcz przeciwnie, są one swobodne.

Sąd I instancji sprostał w zupełności przedstawionym wyżej wytycznym. Tym samym nie sposób więc przyjąć, że sąd ten dopuścił się błędu w ustaleniach fatycznych i to takiego, który miał wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Koniecznie odnotować należało, że tak rozumiany zarzut apelacji osadzał się na fakcie, że świadkowie w postępowaniu sądowym zostali przesłuchani po wielu latach od inkryminowanych zdarzeń, co jak podkreślał autor apelacji, miało „niewątpliwy wpływ na ich wartość dowodową”. Nadto, jak wywodził skarżący, długotrwałość procesu karnego, uniemożliwiła, w jego ocenie, prawidłowe odtworzenie faktów. Autor apelacji nie wskazał jednak, jakie to trudności miały powstać na etapie czynienia ustaleń faktycznych i z czego, poza długotrwałym postępowaniem, te trudności miały wynikać.

Przechodząc przeto do istoty, należało przede wszystkim wyświetlić, że sąd I instancji, nie miał żadnych trudności z precyzyjnym wręcz odtworzeniem stanu faktycznego w sprawie, co dziwić nie mogło. Skarżący w zupełności pominął, że wskazani w zarzutach aktu oskarżenia świadkowie, po raz pierwszy przesłuchani zostali w śledztwie w latach 2011 do 2016, czyli kilka lat po zdarzeniach. Zresztą upływ czasu, choć oczywiście mógł rzutować na odtwarzanie przez poszczególnych świadków szczegółów zdarzeń, to trudno założyć, aby sam w sobie był przeszkodą do zrelacjonowania w ogóle przez świadków zdarzeń sprzed kilku lat. Gdy dodatkowo założy się, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poszczególni świadkowie w tej konkretnej sprawie tylko jeden raz w życiu przekazywali, tzw. „łapówkę” za zdanie egzaminu na prawo jazdy, to zdarzenie to szczególnie utkwiło w ich pamięci. Nadto świadkowie ci w latach 2017 – 2020 byli konfrontowani z oskarżonym, przy czym czynności te wykonywał osobiście prokurator. Wreszcie, co do zasady, świadkowie po odczytaniu im przed sądem zeznań z postępowania przygotowawczego, podtrzymali je. Wyjątkiem była świadek K. S., czy świadek T.. Pierwsza z wymienionych na rozprawie 10 listopada 2022 roku (k.496) nie podtrzymała odczytach zeznań z protokołu z dnia 25 lutego 2011 roku (k.143), jednak nie potrafiła przekonująco wyjaśnić zmiany swych relacji. Dopytywana o przekazanie tzw. łapówki, zaprzeczyła stwierdzając, że to była kwota za jazdę i ćwiczenia. Niemniej zeznania z rozprawy nie dawały się w żaden sposób pogodzić z depozycjami tego świadka ze śledztwa, a świadek był całkowicie nieprzekonujący, na co zwrócił uwagę sąd I instancji i dalsza szczegółowa analiza tej relacji w tym miejscu jest zbędna. Dobrym przykładem, potwierdzającym zaprezentowane oceny materiału dowodowego, były zeznania świadka M. U., które ta złożyła w postępowaniu sądowym (k.498). Świadek również próbowała wycofać się z odczytanych jej zeznań, by ostatecznie potwierdzić, że wręczyła J. C. pieniądze za to, aby uzyskać pozytywny wynik egzaminu na prawo jazdy, przy czym zaznaczyła, że była to kwota 2000 złotych, a nie 5000 złotych. Także zeznania wspomnianego P. T. z postępowania sądowego nie przekonały sądu odwoławczego. Świadek ten usiłował przekonać sąd, że 1000 złotych to zapłacił oskarżonemu, lecz za dodatkowe 10 godzin jazdy, nie potrafiąc oczywiście w żaden sensowny sposób wyjaśnić zmiany swoich zeznań. Tymczasem z wyjaśnień oskarżonego wynikać mogło, że dodatkowa godzina jazdy kosztowała wówczas raptem około 40 złotych, co tylko przekonywało, że zmiana zeznań przez T. nie mogła zostać uwzględniona przez sąd meriti. Tylko te naprowadzone okoliczności w połączeniu z faktami, że każdy ze wskazanych w wyroku kursantów (świadków), wcześniej kilka razy miał problem ze zdaniem egzaminu na prawo jazdy, zaś po kontakcie z oskarżonym i wręczeniu mu określonej kwoty pieniężnej, egzamin od razu zdał, nie pozostawiały żadnych wątpliwości, że sąd I instancji nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania. Nie było również mowy o błędzie w ustaleniach faktycznych, a z całą pewnością takim, który miały wpływ na treść wyroku.

Z kolei taki sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego i jego wynik, umożliwiały sądowi trafną reakcję prawno – karną i właściwe zastosowanie przepisów praw karnego materialnego. Ten etap orzekania również nie zbudził wątpliwości sądu odwoławczego. Nie miało przy tym znaczenia, czy z propozycją „załatwienia pozytywnego wyniku egzaminu” wychodził kursant, czy sam oskarżony. Zgodnie z przyjętą wykładnią przepisu art. 230 § 1 k.k. realizuje znamiona z art. 230 k.k. zachowanie, w którym sprawca sam zaoferuje (zaproponuje) osobie trzeciej załatwienie jej sprawy w zamian za korzyść majątkową lub osobistą, jak również sytuacja, w której inicjatywa wychodzi od sprawcy płatnej protekcji. Nawet pobieżna analiza orzecznictwa wskazuje, że także w takim przypadku przyjmuje się realizację znamion przestępstwa płatnej protekcji. Oznacza to, że dla realizacji znamion z art. 230 k.k. irrelewantne jest, kto wychodzi z propozycją „pomocy” w załatwieniu sprawy.

W tych okolicznościach apelacja oskarżonego stanowią jedynie dowolną polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu I instancji. Brak dalszych zarzutów czynił zbędnymi, a zarazem niemożliwymi dalsze rozważania sądu odwoławczego.

Orzeczone kary również nie spełniają kryteriów rażącej niewspółmiernej surowości. Zważając na okoliczności popełniania przypisanych czynów, ich wielość, a przede wszystkim dobro chronione przez przepis art. 230 § 1 k.k., którym jest działalność instytucji państwowej, samorządowej, organizacji międzynarodowej i krajowej, a także zagranicznej jednostki organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, ich prawidłowe i bezinteresowne funkcjonowanie, orzeczone kary są adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości czynów oraz stopnia zawinienia. Tylko takie kary są w stanie spełnić swoje funkcje w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej, co należycie wyeksponował sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Wniosek

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

W tym stanie rzeczy wnioski zawarte w apelacji nie podlegały uwzględnieniu w żadnej części.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 4 lipca 2023 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 869/21.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Z uwagi na to, że zarzuty apelacji okazały się chybione, brak było przesłanek z art. 439 k.p.k. oraz sąd nie dostrzegł potrzeby działania z urzędu w trybie art. 440 k.p.k. i 455 k.p.k., zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy (art. 433 § 1 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k.).

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 złotych oraz obciążono go opłatą 1300 złotych (art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych oraz art. 636 § 1 k.p.k. i art. 634 k.p.k.).

7.  PODPIS

SSO Paweł Stępień (spr.)

SSO Olga Nocoń SSO Katarzyna Gozdawa - Grajewska